İşten haksız fesih ya da haklı sebeple istifa durumunda işçinin en temel iki hakkı kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı'dır. Bunların yanına fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram-genel tatil, yıllık izin alacakları da eklenebilir. 2026 itibarıyla güncel mevzuat çerçevesinde işçi alacaklarının nasıl hesaplandığını bu rehberde tablolarla açıklıyoruz.

Kıdem Tazminatı Nedir?

1475 sayılı eski İş Kanunu'nun yürürlükteki 14. maddesinde düzenlenen kıdem tazminatı, en az 1 yıllık çalışma süresine sahip işçinin haksız fesih ya da kanunda sayılan haklı sebeplerle iş akdinin son bulması halinde hak ettiği tazminattır.

Kıdem Tazminatına Hak Kazandıran Haller

• İşveren tarafından haksız fesih
• İşçinin haklı nedenle istifası (mobbing, ücretin ödenmemesi, ağır hakaret vb.)
• Askerlik nedeniyle istifa (erkek işçi)
• Evlilik nedeniyle istifa (kadın işçi - 1 yıl içinde)
• Emeklilik (ya da emekliliğe hak kazanma)
• İşçinin ölümü (tazminat mirasçılarına ödenir)

Hak Kazandırmayan Haller

• İşçinin haklı sebep olmaksızın istifası
• İşveren tarafından haklı nedenle fesih (devamsızlık, hırsızlık, sadakat ihlali vb.)
• 1 yıldan kısa çalışma süresi

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Formül: Brüt aylık ücret × çalışma yılı

"Brüt aylık ücret" sadece sabit maaşı değil, son bir yılın ortalamasında düzenli ödenen tüm yan hakları içerir:

• Yemek yardımı
• Yol yardımı
• Çocuk-aile yardımı
• Düzenli ödenen primler
• Yakacak ve giyim yardımı

2026 Kıdem Tazminatı Tavanı

Kıdem tazminatı tavanı, en yüksek devlet memuru aylığına bağlıdır ve her yıl yeniden belirlenir. Tavanın üzerindeki ücretler için tavan üzerinden hesaplama yapılır. 2026 yılı için güncel tavan tutarı SGK ve Hazine'nin yıllık ilanı ile takip edilmelidir; bu rehberde hesaplama yapılırken aktüer raporunda mevcut tavan dikkate alınır.

İhbar Tazminatı Nedir?

İş Kanunu m.17 uyarınca, iş akdini sona erdirmek isteyen taraf karşı tarafa belirli bir süre önceden bildirimde bulunmalıdır. Bildirim yapılmazsa ihbar süresine karşılık gelen brüt ücret tazminat olarak ödenir.

Diğer İşçi Alacakları

Fazla Mesai

Haftalık 45 saatin üzerinde çalışılan her saat için normal saatlik ücretin %50 fazlası ödenir. Yıllık 270 saatten fazla mesai yaptırılamaz; aşılırsa işçinin onayı gerekir.

Hafta Tatili Alacağı

Hafta tatilinde çalıştırılan işçiye 2.5 günlük ücret ödenir (1 günlük tatil hakkı + 1.5 günlük çalışma karşılığı).

Ulusal Bayram-Genel Tatil (UBGT)

Resmi tatil günlerinde çalışmaya zorlanan işçiye çift ücret ödenir. Çalışma yapılmasa bile zaten o gün ücretli olduğundan, çalıştırma halinde 1 günlük ek ücret hak edilir.

Yıllık İzin Alacağı

Kullanılmayan yıllık izinler, iş akdinin son bulduğu tarihteki son brüt ücret üzerinden ödenir.

Örnek Hesaplama: 8 Yıl Çalışan, Aylık Brüt 50.000 TL

• Kıdem tazminatı: 50.000 × 8 = 400.000 TL (tavan üzeri kısım için tavan uygulanır)
• İhbar tazminatı: 8 hafta × (50.000/4.33) = ~92.300 TL brüt
• Yıllık izin: Kullanılmamış 12 gün varsayımı = 12 × (50.000/30) = ~20.000 TL
• Toplam yaklaşık brüt: ~512.300 TL

Vergi ve Damga Vergisi

• Kıdem tazminatı: Tavan altında gelir vergisinden muaftır. Sadece binde 7.59 damga vergisi kesilir.
• İhbar tazminatı: Gelir vergisi ve damga vergisi kesintisine tabidir.
• Diğer alacaklar (fazla mesai, izin, UBGT): Gelir vergisi ve SGK kesintisine tabidir.

Zamanaşımı

• Kıdem tazminatı: 10 yıl
• İhbar tazminatı: 5 yıl
• Fazla mesai, izin, UBGT alacakları: 5 yıl
• Ücret alacağı: 5 yıl

Sıkça Sorulan Sorular

İşten kendi isteğimle ayrıldım, kıdem alabilir miyim?

Genel kural: Hayır. Ancak askerlik (erkek), evlilik (kadın - 1 yıl içinde), emeklilik ve haklı nedenle istifa hallerinde alabilirsiniz.

Asgari Geçim İndirimi kıdeme dahil mi?

2022 itibarıyla AGİ kaldırıldı. Eski dönem hesaplamalarında brüt ücret içine dahil edilmiştir.

Yan haklar (yemek, yol) kıdeme dahil mi?

Evet. Düzenli olarak ödenen yemek, yol, çocuk, aile yardımları ve primler kıdem hesabında brüt ücrete eklenir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bu yönde yerleşik içtihat oluşturmuştur.

İşveren ödemiyor, ne yapmalıyım?

İş Mahkemesi'nde dava açılır; arabuluculuk zorunlu ön koşuldur. Önce arabulucu görüşmesinde uzlaşılmaya çalışılır, anlaşılamazsa yargıya gidilir.

Sonuç

İşçi alacakları davalarında en sık yaşanan kayıp, yan hakların hesaba katılmaması ve fazla mesai ile diğer alacakların unutulmasıdır. Detaylı bir hesaplama raporu hazırlanmadan açılan davalarda işçi, hak ettiğinin %30-40'ından az tazminat alabiliyor. Bu nedenle profesyonel bir işçi alacakları hesaplama raporu hazırlatmak, dava sürecinin en kritik adımıdır.