Bir trafik kazasında yaralandınız ya da bir yakınınızı kaybettiniz. Hastane masrafları, gelir kaybı, manevi yıkım derken hayat sizi bir anda içinden çıkamayacağınız bir labirentin ortasına bırakıyor. Sigorta şirketinden gelen ilk teklif çoğu zaman gerçek hakkınızın yarısı bile değil — peki ne kadar tazminat alabilirsiniz, hangi kalemler hesaplanır, mahkemeye gitmeden bu süreci nasıl yönetirsiniz?

Bu rehber; mağdurlar, avukatlar ve sigorta uzmanları için trafik kazası tazminatının tüm kalemlerini, 2026 itibarıyla geçerli mevzuatı ve gerçek hesaplama örneklerini kapsıyor. Aşağıdaki içindekiler tablosunu kullanarak ilgilendiğiniz bölüme atlayabilirsiniz.

Trafik Kazasında Talep Edilebilecek 7 Ana Tazminat Kalemi

Trafik kazası mağduru ya da yakınları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) hükümleri çerçevesinde aşağıdaki kalemleri talep edebilir. Her bir kalem ayrı ayrı hesaplanır ve toplam tazminat tutarına eklenir:

1. Tedavi giderleri — hastane, ameliyat, ilaç, fizik tedavi, protez, ortez
2. Geçici iş göremezlik tazminatı — raporlu olduğunuz dönem boyunca uğradığınız gelir kaybı
3. Sürekli iş göremezlik (maluliyet) tazminatı — beden gücünüzdeki kalıcı kayıp nedeniyle ömür boyu yaşayacağınız kazanç eksiği
4. Bakıcı gideri — ağır maluliyet hâllerinde günlük yaşamınızı sürdürmek için ihtiyaç duyduğunuz bakım ücretinin karşılığı
5. Destekten yoksun kalma tazminatı — vefat eden yakının desteğinden mahrum kalan eş, çocuk ve anne-baba için
6. Manevi tazminat — kazanın yarattığı acı, üzüntü ve psikolojik yıkıma karşılık
7. Araç hasarı ve değer kaybı — onarım gideri, ekspertiz ücreti ve aracın ikinci el değerinde oluşan kayıp

Bu kalemler kazanın türüne (sadece maddi hasarlı, yaralanmalı, ölümlü) ve mağdurun bireysel durumuna göre farklılaşır. Avukatınız ya da uzman aktüer ekibimiz, dosyanıza özgü hangi kalemlerin geçerli olduğunu netleştirir.

Yaralanma Tazminatı: Geçici ve Sürekli İş Göremezlik

Trafik kazası yaralanmasında en sık karıştırılan iki kavram; geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik'tir. İkisi de gelir kaybını telafi etmeyi amaçlar, ancak hesaplama yöntemleri tamamen farklıdır.

Geçici iş göremezlik tazminatı

Hastanede yatış, ameliyat sonrası iyileşme, fizik tedavi süreci gibi nedenlerle çalışamadığınız gün sayısı için ödenir. Doktor raporundaki istirahat süresi esas alınır. Hesaplama formülü oldukça basittir:

Geçici tazminat = Günlük net kazanç × Raporlu gün sayısı × (1 − Kusur oranı)

Örnek: aylık net 28.000 TL kazanan birinin 60 gün raporlu olması ve %0 kusurlu sayılması durumunda, 56.000 TL geçici iş göremezlik tazminatı talep edebilir.

Sürekli iş göremezlik (maluliyet) tazminatı

Yaralanmanın iyileşme dönemi sona erdikten sonra bedeninizde kalıcı bir kayıp varsa, bu kayıp ömür boyu yaşayacağınız gelir azalmasına dönüşür. Aktüeryal yöntemle, mağdurun yaş ve gelirine, yaşam beklentisine, gelir gelişim varsayımına ve net iskonto oranına göre bugünkü değere indirgenmiş bir tutar hesaplanır.

Detay için: Trafik Kazası Yaralanma Tazminatı Nasıl Hesaplanır? Detaylı Rehber.

Maluliyet Oranı ve Tazminata Etkisi

Sürekli iş göremezlik tazminatının temel çarpanı maluliyet oranı'dır. %10'luk bir oran farkı milyonluk tazminat farkına dönüşebilir. Maluliyet oranı şu kurumlardan birince belirlenir:

• Adli Tıp Kurumu (ATK) — trafik kazaları için en yüksek hukuki geçerliliğe sahip rapor
• SGK Sağlık Kurulu — iş kazalarında öncelikli
• Yetkili tam teşekküllü hastane heyetleri — bilirkişi sürecinde dikkate alınır

Maluliyet oranınızı beğenmiyorsanız, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu'na ya da Genel Kurul'a itiraz edebilir; SGK için Yüksek Sağlık Kurulu'na başvurabilirsiniz.

Maluliyet oranının tazminata yansımasıyla ilgili somut tablolar ve örnek senaryolar için: Maluliyet Oranı Tazminatı Nasıl Etkiler?.

İş Gücü Kaybı Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

"İş gücü kaybı" terimi pratikte sürekli iş göremezlik tazminatı ile büyük ölçüde örtüşür; ancak ev hanımı, öğrenci, emekli gibi bordrosu olmayan mağdurlar için ayrı bir varsayım gerekir.

Hesaplamada gelir, mağdurun aktif çalışma yaşı sonuna kadar devam eder; sonrasında pasif yaşam dönemi (asgari ücret üzerinden hesaplanan ev içi destek) eklenir. Bu yapıyı somut örneklerle inceleyen yazımız: Yaralanma Tazminatı Detaylı Hesaplama Örneği.

Vefat Halinde Tazminat: Destekten Yoksun Kalma

Trafik kazasında bir yakını kaybetmek, hayatın en derin acılarından biridir. Türk hukuku bu kaybı geri getiremese de TBK m.53 çerçevesinde, vefat edenin desteğinden yoksun kalan kişiler için maddi tazminat öngörür:

• Eş — yasal eş her zaman hak sahibi; yeniden evlilik ihtimali Yargıtay tartışması
• Çocuklar — 18 yaş altı tam destek, 22-25 yaş arası üniversite/lisansüstü varsayımı
• Anne ve baba — fiilen destek olunmuşsa hak sahibi
• Nişanlı — Yargıtay HGK içtihadı çerçevesinde, evlilik kararı alınmış nişanlı da hak sahibi sayılabilir

Pay dağılımı, vefat edenin gelirinin hak sahipleri arasında belirli oranlarda paylaştırılması esasıyla yapılır. Eş + 2 çocuk için tipik dağılım: eş %30, her çocuk %20, vefat edenin payı %30.

Ayrıntılı senaryolar ve hesaplama tablosu için: Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Kimler Alabilir, Nasıl Hesaplanır?.

Manevi Tazminat ve Yargıtay Yaklaşımı

Manevi tazminat ölçülemeyenin — acının, üzüntünün, psikolojik yıkımın — maddi karşılığıdır. Hâkimin takdir yetkisindedir; somut bir formül yoktur. Yargıtay 4. ve 17. Hukuk Daireleri'nin yerleşik kriterleri:

1. Olayın özelliği (ağır yaralanma mı, vefat mı?)
2. Mağdurun yaşı, sağlık durumu, ekonomik konumu
3. Sorumlu tarafın ekonomik gücü ve kusur oranı
4. Yaralanmanın ağırlığı ve maluliyet oranı
5. Tarafların aile bağı (vefat halinde)
6. Para değeri ve enflasyon

2024-2026 emsal kararlarında ağır yaralanma için 150.000-400.000 TL, vefat halinde eş için 200.000-500.000 TL aralığında tutarlar görülüyor. Detaylı tablo ve emsal kararlar için: Manevi Tazminat Hesaplama Kriterleri.

Araç Hasarı ve Değer Kaybı

Trafik kazasında aracınız tamir edilse bile ikinci el değerinde belirgin bir düşüş olur. Bu düşüş "araç değer kaybı" olarak ayrı bir tazminat kalemi oluşturur. Talep süreci:

1. Onarım sonrası bağımsız ekspertiz raporu alın
2. Karşı tarafın trafik sigortasına 30 gün içinde başvurun
3. Sonuç gelmezse Sigorta Tahkim Komisyonu'na taşıyın

Hangi araçların değer kaybı talep edebileceği, yaş ve kilometre limitleri, hesaplama formülleri için: Trafik Kazasında Araç Değer Kaybı: Hesaplama ve Talep Süreci.

Hesaplama Yöntemleri: Aktüeryal, Progresif Rant, TRH 2010

Tazminat tutarınızı belirleyen en kritik teknik tercihler:

Yaşam tablosu seçimi tek başına tazminat tutarınızı %15-30 değiştirebilir. Hangisi sizin için avantajlı, somut karşılaştırma için: PMF 1931 vs TRH 2010 Yaşam Tabloları.

Kusur Oranının Tazminata Etkisi

TBK m.51/2 uyarınca tazminat, tarafların kusur oranlarına göre indirilir. %30 kusurlu mağdurun tazminatından %30 indirim yapılır. Kusur oranı şu yollarla belirlenir:

• Karayolları Trafik Kazası Tespit Tutanağı (kolluk kuvvetleri)
• Kamera kayıtları, fotoğraflar
• Tanık beyanları
• Bilirkişi raporu (mahkeme aşamasında)

Kusur oranı yargılamanın en sert tartışılan unsurudur ve son tutarı belirleyen ana çarpanlardan biridir. Aleyhinize bir oran çıkarsa, dosyanıza ek delil sunarak ya da uzman mütalaa ile karşı görüş hazırlatarak itiraz edebilirsiniz.

Sigorta Süreci: 30 Günlük Yasal Süre ve Tahkim

Karşı tarafın Karayolu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (trafik sigortası) limitleri çerçevesinde hak sahibine ödeme yapar. Süreç:

1. Sigorta şirketine yazılı başvuru (kaza tutanağı + tıbbi belgeler + gelir belgesi + uzman mütalaa)
2. Şirket 30 gün içinde ya öder ya da reddetmek zorunda (KTK m.99)
3. Yanıt yoksa veya tutar yetersiz: Sigorta Tahkim Komisyonu (3-9 ay, düşük maliyet)
4. 40.000 TL üzeri kararlara itiraz hakkı; 5.000.000 TL üzeri Yargıtay temyiz

Sigorta sürecini doğru yönetmek tazminat tutarınızı %30-50 artırabilir. Detaylı süreç: Sigorta Şirketinden Tazminat Alma: 30 Günlük Süre, Tahkim ve Mahkeme.

Zamanaşımı Süreleri

Zamanaşımı süresi dolduktan sonra dava açma hakkı yitirilir. Süre kazanın ağırlığına göre uzayabilir; emin olamıyorsanız bir avukatla görüşmenizi öneririz.

3 Farklı Senaryo: Gerçek Hesaplama Örnekleri

Senaryo 1: 35 yaşında erkek, %25 maluliyet, aylık net 32.000 TL

• Tedavi giderleri: 85.000 TL
• Geçici iş göremezlik (90 gün): 96.000 TL
• Sürekli iş göremezlik (TRH 2010, aktüeryal): ~3.150.000 TL
• Manevi tazminat: ~150.000 TL
• Kusur indirimi (%0): yok
• Toplam ≈ 3.481.000 TL

Senaryo 2: 28 yaşında ev hanımı, %15 maluliyet

• Gelir esası: asgari ücret (ev içi destek)
• Tedavi giderleri: 45.000 TL
• Sürekli iş göremezlik: ~720.000 TL
• Manevi tazminat: ~80.000 TL
• Toplam ≈ 845.000 TL

Senaryo 3: 45 yaşında evli, vefat (eş + 2 çocuk hak sahibi)

• Vefat edenin geliri: 38.000 TL/ay
• Eş için DYK: ~3.620.000 TL
• 1. çocuk (10 yaşında) DYK: ~620.000 TL
• 2. çocuk (5 yaşında) DYK: ~890.000 TL
• Manevi (eş + 2 çocuk): ~600.000 TL toplam
• Toplam ≈ 5.730.000 TL

Tutarlar yaklaşıktır. Gerçek hesaplama yaş, gelir, maluliyet oranı, kusur oranı, yaşam tablosu ve iskonto oranına göre değişir.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik kazası tazminatı vergiye tabi mi?

Hayır. Maddi ve manevi tazminat, gelir vergisinden müstesnadır. Tazminat ödendiğinde herhangi bir kesinti yapılmaz.

Sigorta şirketinin teklifini hemen kabul etmeli miyim?

Kesinlikle hayır. İlk teklifler genelde gerçek dosya değerinin yarısı civarındadır. Önce profesyonel bir hesaplama yaptırıp teklifi karşılaştırmanız önerilir.

Avukat tutmadan tazminat alabilir miyim?

Sigorta başvurusunu kendiniz yapabilirsiniz. Ancak Sigorta Tahkim Komisyonu süreci ve özellikle dava aşaması teknik bilgi gerektirir. Yüksek tutarlı dosyalarda avukat + uzman mütalaa kombinasyonu en yüksek getiriyi sağlar.

Kusur oranım %50 ise tazminat alır mıyım?

Evet, ancak tazminatınızdan %50 indirim yapılır. Sigorta kapsamı dışında kalmazsınız.

Kazadan 3 yıl sonra dava açabilir miyim?

Genellikle hayır — 2 yıllık öğrenme zamanaşımı dolmuştur. Ancak ceza zamanaşımı (8 yıl) uzunsa o süre uygulanır. Dava açmadan önce zamanaşımı durumunuzu kontrol ettirin.

Yurtdışında yaşayan biri Türkiye'de kaza geçirdiğinde tazminat alabilir mi?

Evet. Türkiye sınırları içinde gerçekleşen trafik kazasında, mağdurun vatandaşlığı önemli değildir. Türk hukuku uygulanır, Türk sigorta süreci işler.

Tedavi giderlerini SGK karşıladıysa yine tazminat alabilir miyim?

SGK'nın karşıladığı kısım için ayrıca tazminat istenemez (mükerrer ödeme yasağı). Ancak özel hastane farkı, refakatçi gideri, evde bakım gibi SGK dışı kalemler ek olarak talep edilebilir.

Manevi tazminat ile maddi tazminat aynı davada istenir mi?

Evet, hatta önerilir. Aynı dava içinde her iki tazminat da talep edilir, kalemler ayrı ayrı miktarlandırılır.

İlgili Yazılar

• Trafik Kazası Yaralanma Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
• Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Kimler Alabilir?
• Maluliyet Oranı Tazminatı Nasıl Etkiler?
• Manevi Tazminat Hesaplama Kriterleri
• Uzman Mütalaa Nedir? Sigorta ve Arabuluculuk Sürecinde Rolü
• Sigorta Şirketinden Tazminat Alma Süreci
• PMF 1931 vs TRH 2010 Yaşam Tabloları
• Trafik Kazasında Araç Değer Kaybı