Kıdem ve İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır? 2026 Rehberi

İşten çıkarılan bir işçiye uzatılan hesap pusulasında genellikle tek bir rakam vardır. O rakamın doğru olup olmadığını anlamak için üç şeyi bilmek yeterlidir: hangi ücretin kullanıldığı, tavanın uygulanıp uygulanmadığı ve hangi kalemlerin gelire eklendiği. Bu üç noktadaki hata, aynı dosyada yüz binlerce lira fark yaratır. Bu yazı, kıdem ve ihbar tazminatının nasıl hesaplandığını, aralarındaki farkları ve hesabın nerelerinde hata yapıldığını anlatır.

İçindekiler

• İki Tazminatın Farkları
• Kim Hangisini Alır?
• Giydirilmiş Ücret Hesabı
• Kıdem Tazminatı Hesabı
• Kıdem Tavanı
• İhbar Tazminatı Hesabı
• Vergi ve Kesintiler
• Somut Hesaplama Örnekleri
• Hesapta Yapılan Hatalar
• Sıkça Sorulan Sorular

İki Tazminatın Farkları

Kıdem ve ihbar tazminatı sürekli karıştırılır. Aralarındaki farklar hesabı ve net eline geçen tutarı doğrudan etkiler.

Kim Hangisini Alır?

Temel mantık

Tabloda bir örüntü vardır: fesheden taraf işçiyse ihbar tazminatı doğmaz. Çünkü bildirim yükümlülüğü fesheden taraftadır. Haklı neden, işçiyi bu yükümlülükten kurtarır ama karşı taraftan tazminat isteme hakkı vermez.

İşçinin haklı fesih nedenleri

• Ücretin, fazla mesainin veya sosyal hakların ödenmemesi
• Sigorta priminin hiç veya eksik yatırılması
• Mobbing, hakaret, cinsel taciz ve buna karşı önlem alınmaması
• Çalışma koşullarının esaslı şekilde tek taraflı değiştirilmesi
• İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınmaması

Haklı fesihte, nedenin yazılı olarak bildirilmesi ve altı işgünlük hak düşürücü süre içinde kullanılması önemlidir.

Giydirilmiş Ücret Hesabı

Her iki tazminatta da giydirilmiş brüt ücret kullanılır. Bu, çıplak brüt ücrete süreklilik arz eden yan hakların eklenmesiyle bulunur.

Ayrım ölçütü: süreklilik

Her ay veya düzenli aralıklarla, önceden bilinen bir sistematiğe göre ödenen kalemler dâhil edilir. Tek seferlik, takdire bağlı, olağandışı ödemeler dâhil edilmez.

Yıllık kalemlerin aylığa çevrilmesi

Yılda birkaç kez ödenen ikramiye gibi kalemler, yıllık toplamı 12'ye bölünerek aylık ücrete eklenir.

Örnek: yılda 4 ikramiye × 35.000 TL = 140.000 TL → aylığa katkısı 11.667 TL.

Günlük verilen yardımlar

Yol ve yemek yardımı günlük veriliyorsa, fiilî çalışma günü üzerinden aylığa çevrilir. Uygulamada 26 gün esas alınır.

Örnek: günlük 160 TL yemek × 26 = 4.160 TL/ay.

Kıdem Tazminatı Hesabı

Kıdem tazminatı = Giydirilmiş günlük brüt ücret × 30 × Çalışılan tam yıl

Adımlar

1. Kıdem süresini belirle: İşe giriş ve çıkış tarihleri arasındaki süre (SGK hizmet dökümünden)
2. Giydirilmiş aylık brüt ücreti hesapla
3. Günlük ücreti bul: Giydirilmiş aylık brüt ÷ 30
4. Tavanı kontrol et: Günlük ücret, kıdem tavanının günlük karşılığını aşıyorsa tavan uygulanır
5. Çarp: Günlük ücret × 30 × tam yıl
6. Artan süreyi ekle: Bir yıldan artan aylar için orantılı hesap

Artan sürelerin hesabı

6 yıl 4 ay çalışan bir işçide:

• 6 tam yıl için: günlük ücret × 30 × 6
• 4 ay için: günlük ücret × 30 × (4/12)

Artan süreler yok sayılmaz; orantılı olarak hesaba katılır.

Kıdemden sayılan süreler

• Deneme süresi
• Hastalık ve istirahat süreleri (belirli sınırlar dâhilinde)
• Doğum öncesi ve sonrası yasal izin süreleri
• Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir
• İşyeri devrinde önceki dönem devam eder

Kıdem Tavanı

Kıdem tazminatında her yıl (ve yılın ikinci yarısında yeniden) belirlenen bir üst sınır uygulanır. Giydirilmiş günlük ücret bu tavanı aşıyorsa, hesap gerçek ücret üzerinden değil tavan üzerinden yapılır.

Tavanın etkisi

Tavan yalnızca yüksek ücretli işçileri etkiler. Ücreti tavanın altında olan işçilerde hesap gerçek ücret üzerinden yapılır ve tavan devreye girmez.

Tavan uygulanan bir dosyada ilginç bir sonuç doğar: ihbar tazminatı kıdem tazminatından yüksek çıkabilir, çünkü ihbarda tavan yoktur.

Sözleşmeyle tavanın aşılması

İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle tavanın üzerinde kıdem tazminatı kararlaştırılabilir. Bu durumda sözleşme hükmü uygulanır; ancak vergi istisnası yalnızca tavan tutarına kadar geçerlidir, aşan kısım gelir vergisine tabi olur.

İhbar Tazminatı Hesabı

Bildirim süreleri

İhbar tazminatı = Giydirilmiş günlük brüt ücret × Bildirim gün sayısı

Üst sınır 8 hafta

Süreler kıdem arttıkça sınırsız uzamaz; 3 yılı aşan tüm kıdemler için üst sınır 8 haftadır. 4 yıllık da 25 yıllık da işçi 56 gün alır. Ancak sözleşmede daha uzun süre kararlaştırılmışsa o süre geçerlidir — ve karşılıklılık gereği işçi istifa ettiğinde de onun aleyhine işler.

Hafta = 7 gün

Hesap takvim günü üzerinden yapılır. 8 hafta = 56 gündür; "8 × 5 iş günü = 40" hesabı yanlıştır.

İş arama izni

Bildirim süresi fiilen kullandırılıyorsa, işveren günde en az 2 saat iş arama izni vermek zorundadır. Kullandırılmazsa o sürenin ücreti %100 zamlı ödenir. Bu, sıkça atlanan ayrı bir alacak kalemidir.

Vergi ve Kesintiler

Pratik sonuç: kıdem tazminatının brüt tutarının neredeyse tamamı işçinin eline geçer. İhbar tazminatında ise gelir vergisi dilimine bağlı olarak net tutar, brütün %60–85'i arasında kalır.

Somut Hesaplama Örnekleri

Örnek 1 — Tavanın altında ücret

Durum: 7 yıl kıdem, çıplak brüt aylık 44.000 TL. Yol günlük 130 TL, yemek günlük 155 TL (26 gün), yılda 2 ikramiye × 44.000 TL. Geçerli nedenle fesih, bildirim süresi kullandırılmadı.

• Yol: 130 × 26 = 3.380 TL
• Yemek: 155 × 26 = 4.030 TL
• İkramiye: (2 × 44.000) ÷ 12 = 7.333 TL
• Giydirilmiş aylık brüt: 58.743 TL → günlük 1.958,10 TL

Örnek 2 — Giydirmenin etkisi

Aynı dosyada yalnızca çıplak ücret kullanılsaydı:

Yalnızca yol, yemek ve ikramiyenin hesaba katılması iki tazminatı toplamda %33 artırdı. İşveren hesabında bu kalemlerin bulunup bulunmadığını mutlaka kontrol edin.

Örnek 3 — Tavan uygulanan dosya

Durum: 10 yıl kıdem, giydirilmiş aylık brüt 165.000 TL (günlük 5.500 TL). Giydirilmiş günlük ücret, kıdem tavanının günlük karşılığını aşıyor.

• Kıdem tazminatı: Tavanın günlük karşılığı × 30 × 10 — gerçek ücret değil, tavan esas alınır
• İhbar tazminatı: 5.500 × 56 = 308.000 TL — tavan yok, gerçek ücret kullanılır

Bu tür dosyalarda ihbar tazminatı, kıdem tazminatına yaklaşabilir veya onu geçebilir. Tavanın güncel değerini fesih tarihine göre teyit edin.

Örnek 4 — Kısa kıdem

Durum: 9 ay kıdem, giydirilmiş aylık brüt 36.000 TL.

• Kıdem tazminatı: 1 yıl şartı dolmadı → alamaz
• İhbar tazminatı: 6 ay–1,5 yıl arası → 28 gün. 1.200 × 28 = 33.600 TL

"1 yılı doldurmadım, hiçbir şey alamam" düşüncesi yanlıştır; ihbar tazminatında kıdem şartı yoktur.

Örnek 5 — Usulsüz istifa

Durum: 5 yıllık işçi, haklı neden olmaksızın ve bildirim süresine uymadan istifa etti. Giydirilmiş aylık brüt 42.000 TL.

• Kıdem tazminatı: alamaz
• İhbar tazminatı: işverene öder → 1.400 × 56 = 78.400 TL

İşveren bunu her zaman talep etmez ama hukuken hakkıdır ve işçinin diğer alacaklarından takas edilmesi gündeme gelebilir.

Hesapta Yapılan Hatalar

1. Çıplak ücret kullanmak

En sık ve en pahalı hatadır. Kıdem ve ihbarda giydirilmiş ücret kullanılır; yol, yemek ve düzenli ikramiye dâhildir. Örnek 2'de görüldüğü gibi tek başına %33 fark yaratabilir.

2. Eski tavan rakamı kullanmak

Kıdem tavanı altı ayda bir güncellenir. Fesih tarihinde yürürlükte olan tavan esas alınmalıdır.

3. Ayı 31 gün saymak

Günlük ücret hesabında ay her zaman 30 gün kabul edilir.

4. Haftayı iş günü saymak

İhbar süresinde hafta 7 gündür. 8 hafta = 56 gün, 40 gün değil.

5. Artan süreleri yok saymak

6 yıl 4 ay çalışan işçide 4 ay yok sayılmaz; orantılı olarak hesaba katılır.

6. Aynı işverenin farklı işyerlerini ayırmak

Kıdem işverene göre hesaplanır. Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir; işyeri devrinde de kıdem kesintisiz devam eder.

7. Bordrodaki ücretle yetinmek

Asgari ücretten bildirilip elden fark ödenen düzenlerde gerçek ücret; banka hareketleri, tanık beyanları ve sektörel ücret araştırmasıyla ortaya konabilir. Gerçek ücretin tespiti tüm alacakları birden büyütür.

8. Diğer alacakları unutmak

Kıdem ve ihbar, altı alacak kaleminden yalnızca ikisidir. Yıllık izin, fazla mesai, UBGT ve ödenmemiş ücret alacakları ayrıca talep edilir.

Süreç ve Zamanaşımı

Kıdem ve ihbar tazminatı 5 yıllık zamanaşımına tabidir; süre fesih tarihinden itibaren işler.

İşçilik alacakları davalarında arabuluculuk dava şartıdır; arabulucuya başvurmadan açılan dava usulden reddedilir. Masaya oturmadan önce alacakların toplam değerinin bilinmesi müzakere gücünü doğrudan belirler. Ayrıntı için arabuluculukta tazminat hesabı yazımıza bakın.

Faiz türü farklıdır: kıdem tazminatına mevduata uygulanan en yüksek faiz, ihbar tazminatına yasal faiz uygulanır. Uzun süren davalarda bu fark kayda değer hâle gelir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kıdem tazminatı aldım, ihbar tazminatı da alabilir miyim?

Evet. Bunlar birbirinden bağımsız iki alacaktır. İşveren bildirim süresine uymadan feshetmişse, kıdem tazminatının yanında ihbar tazminatı da ödemekle yükümlüdür. "Kıdem verdik, yeter" savunmasının hukuki dayanağı yoktur.

1 yılı doldurmadım, hiçbir şey alamaz mıyım?

Kıdem tazminatı alamazsınız ancak ihbar tazminatına hak kazanırsınız — ihbarda asgari kıdem şartı yoktur. Ayrıca yıllık izin, fazla mesai ve UBGT alacaklarınız da devam eder.

Hesapta yol ve yemek dâhil edilir mi?

Evet. Kıdem ve ihbar tazminatında giydirilmiş ücret kullanılır; yol, yemek, düzenli ikramiye ve süreklilik arz eden diğer yan haklar dâhildir. Bu kalemlerin atlanması hesabı %20–35 düşürebilir.

İstifa ettim, kıdem tazminatı alabilir miyim?

Haklı bir nedene dayanıyorsa evet — ücretin ödenmemesi, sigortanın eksik yatırılması, mobbing gibi durumlarda kıdem tazminatına hak kazanırsınız. Ancak ihbar tazminatı alamazsınız; aksine usulsüz istifada işverene ihbar tazminatı ödemeniz gündeme gelebilir.

Kıdem tavanı nedir, beni etkiler mi?

Kıdem tazminatında uygulanan üst sınırdır ve altı ayda bir güncellenir. Giydirilmiş günlük ücretiniz tavanın altındaysa etkilenmezsiniz. Üstündeyse hesap tavan üzerinden yapılır — bu durumda ihbar tazminatınız kıdemden yüksek çıkabilir, çünkü ihbarda tavan yoktur.

Kıdem tazminatından vergi kesilir mi?

Gelir vergisi kesilmez (tavana kadar istisnadır); yalnızca damga vergisi kesilir. SGK primi de kesilmez. Bu nedenle brüt tutarın neredeyse tamamı elinize geçer. İhbar tazminatında ise gelir vergisi kesilir.

Bordromda asgari ücret görünüyor ama daha fazla alıyordum, ne yapabilirim?

Gerçek ücretin daha yüksek olduğunu banka hesap hareketleri, tanık beyanları ve meslek odasından alınacak sektörel ücret araştırmasıyla ispat edebilirsiniz. Gerçek ücretin tespiti kıdem, ihbar, izin ve mesai alacaklarının hepsini birden büyüttüğü için dosyanın en kritik hazırlığıdır.

İlgili Yazılar

• İşçi Alacakları Rehberi 2026 — Ana Rehber
• İhbar Tazminatı ve Bildirim Süresi 2026
• Yıllık İzin Alacağı Hesaplama
• Fazla Mesai Ücreti Hesaplama
• Arabuluculukta Tazminat Hesabı Nasıl Yapılır?
• Tazminat Davalarında Faiz Türleri

Kaynak ve Güncelleme Notu

Bu yazı 4857 sayılı İş Kanunu, 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun yürürlükteki 14. maddesi (kıdem tazminatı) ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Kıdem tavanı altı ayda bir, gelir vergisi dilimleri ve damga vergisi oranı her yıl güncellenir — hesaplama yaparken fesih tarihinde yürürlükte olan güncel rakamları resmî kaynaktan teyit edin. Örneklerdeki tutarlar yöntemi göstermek amacıyla verilmiştir ve hiçbir dosya için taahhüt niteliği taşımaz.