İş Kazası Tazminatı: Geçici ve Sürekli İş Göremezlik Nasıl Ayrılır?
Kısa cevap: İş kazası hesabında geçici iş göremezlik, kişinin belirli bir süre çalışamamasını; sürekli iş gücü kaybı ise olaydan sonra çalışma kapasitesindeki kalıcı etkiyi ifade eder. Bu iki dönem aynı satırda toplanmamalı; sağlık, gelir, kusur, SGK ve işveren kayıtlarıyla ayrı ayrı incelenmelidir.
İş kazası dosyalarında “rapor günleri” ile “maluliyet oranı” aynı bilgi değildir. Bir çalışan iyileşme döneminde işe gidememiş olabilir; ayrıca kaza sonrasında kalıcı bir iş gücü kaybı da oluşabilir. Hesaplama ekranında ve raporda bu ayrımı görmek, sonucun hangi ekonomik kayba dayandığını anlamak için önemlidir.
İki dönem arasındaki ayrım
| Dönem | Temel soru | Belge örneği |
|---|---|---|
| Geçici iş göremezlik | Hangi tarihler arasında çalışılamadı veya gelir kaybı oluştu? | İstirahat raporu, işyeri kaydı, bordro |
| Sürekli iş gücü kaybı | Kaza sonrası çalışma kapasitesindeki kalıcı etki nedir? | Sağlık kurulu veya ilgili tıbbi rapor |
| SGK ödemesi | Hangi ödeme ve gelir hangi dönemle ilişkilidir? | SGK yazısı, gelir bağlama veya ödeme kaydı |
| İşveren sorumluluğu | Olayın iş ve işverenlik bağlantısı hangi kayıtlarla açıklanır? | İş kazası bildirimi, tutanak, İSG kayıtları |
Bu tablo, dosyanın tüm sonucu değildir; dönemleri karıştırmamak için bir kontrol aracıdır. SGK ödemesi ile işverene yönelik maddi zarar kaleminin aynı şey olmadığı, mahsup hesabının ayrıca açıklanması gerektiği unutulmamalıdır.
Geçici iş göremezlik dönemi
Tarih aralığı
Geçici dönem, rapor ve işe dönüş kayıtlarıyla belirlenir. Başlangıç ve bitiş tarihleri sağlık belgeleri, işyeri kayıtları ve bordro ile uyumlu olmalıdır.
Gelir etkisi
Çalışılamayan dönemde ücret, ödenek, prim veya yan hakların nasıl değiştiği incelenebilir. Tek bir maaş rakamı, bütün gelir kaybını açıklamayabilir.
Ödeme ayrımı
Geçici iş göremezlik ödeneği veya işveren tarafından yapılan ödeme varsa hangi döneme ait olduğu belirtilmelidir. Ödeme kalemini iki kez düşmemek için belgeyi saklayın.
Geçici dönem hesabı, sürekli oran hesabının yerine geçmez. Raporunuzda iki dönemin ayrı başlıklarla görünmesini ve toplamda nasıl birleştiğini arayın.
Sürekli iş gücü kaybı dönemi
Sürekli dönem, sağlık raporunda belirtilen kalıcı etki, oran, yaş, gelir, çalışma dönemi ve dosyanın diğer varsayımlarıyla birlikte kurulur. Oran tek başına parasal sonuç değildir; hangi döneme ve hangi gelire uygulandığını görmek gerekir.
Oran kesinleşmemişse alternatif senaryolar hazırlanabilir. Örneğin aynı gelir ve yaş korunarak %10 ve %20 oran senaryoları karşılaştırılabilir. Bu karşılaştırma, rapora itirazın ekonomik etkisini anlamaya yardım eder; gerçek oranı form seçimi belirlemez.
İş kazası tazminat hesaplama ekranında ilk senaryonuzu oluşturabilir, sağlık ve SGK belgelerinizin kapsamı genişse aktüeryal hesaplama hizmetini inceleyebilirsiniz.
SGK ve işveren belgeleri nasıl okunur?
İş kazası bildirimi, istirahat raporu, SGK ödemesi, sürekli iş göremezlik geliri, işyeri bordrosu ve kusur/İSG kayıtları farklı sorulara cevap verir. Bir belgenin varlığı, diğer bütün kalemlerin kendiliğinden kanıtlandığı anlamına gelmez.
- İş kazası bildiriminin olay tarihi ve iş ilişkisiyle uyumunu kontrol edin.
- SGK ödemesinin tarihini ve hangi döneme ait olduğunu not edin.
- Bordro ve banka kayıtlarının aynı ücret dönemini gösterip göstermediğine bakın.
- İSG tutanağı, eğitim, görev tanımı ve işveren kusuru belgelerini ayrı dosyalayın.
- Sağlık raporundaki oran ve tarihleri hesap raporuyla karşılaştırın.
Belgeler arasında çelişki varsa sonucu tek bir kayda göre büyütmek veya küçültmek yerine farkın nedenini açıklayın. Detaylı Rapor, bu tür satırların dosya bazında karşılaştırılması için değerlendirilebilir.
İki hesap örneği
Örnek 1 — Sadece geçici dönem
Varsayımsal bir çalışan 45 gün istirahat etmiş, ardından aynı görevine dönmüş olsun. Bu senaryo geçici dönem verilerinin incelenmesine odaklanır. Kalıcı oran raporu yoksa sürekli dönem otomatik olarak var kabul edilmemelidir.
Örnek 2 — Geçici ve sürekli dönem birlikte
Başka bir senaryoda 45 günlük istirahat sonrasında %20 oranlı bir sağlık raporu bulunuyor. Hesap, iki dönemi ayrı kurmalı; gelir, yaş, kusur ve SGK kayıtlarını aynı toplamda açıklamalıdır. Örnek oran gerçek dosyanın oranı değildir.
Bu örnekleri kendi dosyanızın belgesiyle eşleştirin. Belge tarihleri ve oranların niteliği belli değilse sonuç aralığı genişleyebilir.
Hesaplama ve rapor seçimi
Ücretsiz hesaplama ekranı, temel olay ve gelir bilgileriyle ilk senaryoyu kurmanıza yardımcı olur. Sonuçta hangi dönem veya belge eksik kaldıysa bunu not edin. Birden çok sağlık raporu, SGK kaydı veya kusur belgesi varsa yalnızca ön sonuçla karar vermeyin.
Dosya ve teklif farkını kalem kalem görmek için Detaylı Rapor; kapsamlı yöntem ve senaryo açıklaması gerekiyorsa Uzman Mütalaa seçeneklerini fiyatlandırma sayfasında inceleyin. Kararsızsanız WhatsApp üzerinden uzmanla görüşebilirsiniz.
Dosya hazırlama sırası
- Olay bildirimi ve kaza tarihini sabitleyin.
- Geçici dönem için istirahat ve gelir kayıtlarını ayırın.
- Sürekli oran için sağlık raporlarını tarihleriyle listeleyin.
- SGK ödeme/gelir kayıtlarını ayrı bir tabloya yazın.
- İşveren kusuru ve iş ilişkisini gösteren belgeleri ekleyin.
- Hesaplama sonucu ile teklif veya mevcut raporu aynı varsayımlarla karşılaştırın.
Bu sıra, belge eksikliğini görünür kılar ve gereksiz tekrarları azaltır. Hesap sonucu yüksek veya düşük göründüğünde ilk bakılacak yer yine veri ve dönem ayrımıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Geçici iş göremezlik ile sürekli iş gücü kaybı aynı mıdır?
Hayır. Geçici dönem belirli bir süre çalışılamamasını, sürekli kayıp ise kalıcı çalışma kapasitesi etkisini anlatır. Hesapta ayrı incelenmelidir.
İş kazası bildirimi tazminat tutarını tek başına belirler mi?
Hayır. Bildirim olay ve iş ilişkisi için önemli olabilir; gelir, sağlık, kusur, dönem ve SGK kayıtları ayrıca değerlendirilir.
SGK ödemesi hesapta dikkate alınır mı?
Dosyanın niteliğine ve ödemenin hangi kaleme ait olduğuna göre incelenebilir. Tarih ve ödeme amacı görülmeden otomatik mahsup yapılmamalıdır.
Oran değişirse hesap da değişir mi?
Evet, oran ekonomik sonucu etkileyebilir. Ancak yeni oran geçerli bir belgeye dayanmalı ve hangi döneme uygulandığı açıklanmalıdır.
İş kazası hesabında gelir belgesi yoksa ne olur?
Gelir belgesi eksikse bir varsayım kullanılabilir; fakat bu varsayımın kaynağı ve sonucu nasıl etkilediği açıklanmalıdır. Belge geldikçe senaryo güncellenebilir.
İş kazası raporu için WhatsApp'tan bilgi alabilir miyim?
Evet. Olay tarihi, sağlık raporu, SGK kaydı ve mevcut teklif/rapor durumunu kısaca yazarak uygun hizmet kapsamını sorabilirsiniz.
İş kazası dosyanızdaki dönemleri ayırın
Olay, gelir, sağlık, kusur ve SGK bilgilerinizi hazırlayın; önce ön hesabı oluşturun, ardından belge bazlı rapor kapsamını değerlendirin.