İşçi Alacakları Rehberi 2026: Kıdem, İhbar, Fazla Mesai, İzin ve UBGT

İşçi alacakları tek bir toplam rakamdan oluşmaz. Kıdem, ihbar, fazla mesai, kullanılmayan yıllık izin, hafta tatili ve ulusal bayram/genel tatil alacakları; çalışma süresi, ücret, fesih biçimi, bordro, izin ve çalışma kayıtları ayrı ayrı incelenerek hesaplanır.

Bir çalışanın “ne kadar alacağım var?” sorusuna sağlıklı cevap verebilmek için önce hangi alacak kalemlerinin doğabileceği belirlenmelidir. Kıdem ve ihbar tazminatı fesih ve çalışma süresiyle; fazla mesai ve UBGT fiili çalışma kayıtlarıyla; yıllık izin ise hak ediş, kullanım ve iş sözleşmesinin sona ermesiyle bağlantılıdır.

İşçi alacakları hangi kalemlerden oluşabilir?

Ücret neden hesabın merkezindedir?

Ücretin brüt, net, çıplak veya giydirilmiş olarak hangi kalemde kullanılacağı aynı değildir. Düzenli yol, yemek, prim veya benzeri ödemelerin hesaba etkisi; sürekliliği, sözleşme, bordro ve işyeri uygulamasıyla birlikte incelenebilir. Tek bir bordrodaki rakamı bütün çalışma dönemine taşımak hatalı olabilir.

Bu nedenle hesaplama ekranında rakamı yazmadan önce ücretin hangi aya ve hangi niteliğe ait olduğunu kontrol edin. Türkçe para biçimi 35.000,00 TL şeklindedir; ancak format doğru olsa bile ücretin belge dönemi doğru değilse hesap doğru kurulmaz.

Fesih ve çalışma süresi nasıl kontrol edilir?

İşe giriş ve çıkış tarihi, kesintili çalışma, işyeri devri, ücretsiz izin, askerlik, rapor, deneme süresi ve fesih bildirimi birlikte incelenebilir. Kıdem ve ihbar kalemlerini hesaplamadan önce çalışmanın tek bir kesintisiz dönem mi yoksa birden fazla dönem mi olduğu belirlenmelidir.

Fesih türü de önemlidir. İstifa, işveren feshi, haklı neden iddiası, emeklilik veya karşılıklı anlaşma farklı belge ve hukuki değerlendirme gerektirebilir. Bu rehber genel bir hesaplama çerçevesidir; somut fesih nedeni belge üzerinden incelenmelidir.

Fazla mesai hesabında yalnızca “kaç saat?” sorulmaz

Fazla mesai için çalışma düzeni, vardiya, puantaş, giriş-çıkış, e-posta, mesaj, işyeri sistemi, tanık ve bordro birlikte değerlendirilebilir. Her ay aynı saatin çalışıldığı varsayımı, kayıtlar bunu desteklemiyorsa tartışmalı olabilir.

Bordroda fazla mesai tahakkuku varsa bunun hangi dönem ve kaç saat için yapıldığı kontrol edilmelidir. Ödenen tutar ile iddia edilen çalışma birbirinden ayrılmalı, aynı alacak iki kez yazılmamalıdır.

Yıllık izin alacağı nasıl ayrıştırılır?

Yıllık izin hesabında hak ediş dönemi, kullanılan günler, işveren kayıtları ve iş sözleşmesinin sona erme tarihi önem taşır. Kullanılmayan izin günlerinin ücret karşılığı ile çalışılan günün ücreti aynı kalem değildir.

İzin formlarını, elektronik izin kayıtlarını, bordroları ve işyeri yazışmalarını tarih sırasına koyun. İzin kaydı yoksa iddianın hangi delillerle destekleneceği ayrıca değerlendirilmelidir.

UBGT ve hafta tatili alacakları

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmanın varlığı, günün niteliği ve o gün için ödeme yapılıp yapılmadığı ayrı kontrol edilir. Hafta tatili hesabında ise haftalık çalışma düzeni ve dinlenme günü önemlidir.

Resmî tatil listesi, vardiya ve giriş-çıkış kayıtları ile bordroyu aynı takvim üzerinde eşleştirin. Sadece “tatilde çalıştım” beyanı yerine hangi gün, hangi saat ve hangi ödeme yapıldı sorularına cevap verin.

İşçi alacakları için belge klasörü

1. İş sözleşmesi ve ekleri
2. İşe giriş/çıkış kayıtları
3. Bordrolar ve banka ödemeleri
4. Vardiya, puantaş ve giriş-çıkış verileri
5. İzin formları ve elektronik izin kayıtları
6. Fesih bildirimi, ihtarname ve tebliğ kayıtları
7. Mesaj, e-posta, görev ve çalışma çizelgeleri
8. Varsa arabuluculuk son tutanağı ve önceki hesaplar

Kalemleri tek toplam yerine ayrı karşılaştırın

İşçi alacakları hesabında en sık yapılan hata, kıdem, ihbar, fazla mesai, izin ve UBGT tutarlarını tek bir toplam olarak görüp hangi kalemin hangi belgeden çıktığını izlememektir. Her kalem için dönem, ücret, gün/saat, yapılan ödeme ve kalan fark ayrı satırlarda tutulmalıdır.

İlk değerlendirme araçları size hangi kalemlerin dosyanızda incelenebileceğini gösterebilir. Birden fazla alacak kalemi, değişken ücret veya tartışmalı çalışma süresi varsa, hesaplamayı belgelerle karşılaştırmak gerekir. Fazla mesai, yıllık izin ve UBGT rehberlerini ayrı ayrı okuyun.

Ön hesaplama neden doğrudan dava sonucu değildir?

Ücretsiz hesaplama aracı, girilen tarihler ve ücret üzerinden hızlı bir ön değerlendirme sunar. İşveren kayıtları, bordro, fesih belgesi, tanık, zamanaşımı, arabuluculuk ve ödeme itirazları görülmeden kesin alacak kabulü yapılmamalıdır.

Amacımız kullanıcıyı belirsiz bırakmak değil, yanlış bir toplamla karar vermesini önlemektir. Kendi verinizle ilk tabloyu oluşturduktan sonra, farkın hangi belge veya kalemden kaynaklandığını ayrıntılı hesaplama hizmetiyle kontrol edebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kıdem ve ihbar aynı anda alınır mı?

Bu sorunun cevabı fesih biçimine, çalışma süresine ve dosya belgelerine göre değişebilir. İki kalem ayrı şartlarla incelenir.

Fazla mesai bordroda görünmüyorsa hesaplanamaz mı?

Bordro önemli bir kayıttır; çalışma düzeni ve diğer delillerin nasıl değerlendirileceği dosya özelinde incelenir.

İşveren “izin kullandın” diyorsa neye bakılır?

İzin formu, elektronik kayıt, bordro, işyeri uygulaması ve çalışanın fiili durumu birlikte karşılaştırılır.

Hesaplama sonucu kesin alacak mıdır?

Hayır. Araç, verilen bilgilerle ön değerlendirme sağlar; belgeli ve dosya özelindeki hesap ayrıca kontrol edilmelidir.

Bu içerik genel bilgilendirme ve ön hesaplama amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya kesin alacak taahhüdü değildir.