Tazminat Davalarında Faiz Türleri 2026 — Hangi Alacağa Hangi Faiz?

Dört yıl süren bir davada 1.500.000 TL'lik alacağa hükmedildi. Aynı dosyada faiz türü doğru belirlenmişse eline geçen tutar, yanlış belirlenmiş hâline göre yüzbinlerce lira yüksek olabilir. Faiz, tazminat dosyalarının en az konuşulan ama uzun süren yargılamalarda ana tutar kadar önemli hâle gelen kalemidir. Bu yazı, hangi alacağa hangi faizin uygulandığını, faizin ne zaman başladığını ve talep edilirken nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatır.

İçindekiler

• Üç Faiz Türü
• Hangi Alacağa Hangi Faiz?
• Faiz Ne Zaman Başlar?
• Faiz Talep Edilmezse
• Islah ve Faiz
• Uzun Davalarda Faizin Etkisi
• Somut Örnekler
• Sık Yapılan Hatalar
• Sıkça Sorulan Sorular

Üç Faiz Türü

Yasal faiz

Kanunda öngörülen genel faiz oranıdır. Bakanlar Kurulu/Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebilir. Haksız fiilden doğan tazminat taleplerinde uygulanan temel türdür.

Avans faizi

Ticari işlerde uygulanır. Uygulanabilmesi için, işin her iki taraf bakımından ticari nitelikte olması gerekir. Trafik kazası dosyalarında, karşı taraf ticari bir işletme (nakliye firması, otobüs işletmesi) ise ve olay onun ticari faaliyetinden kaynaklanıyorsa gündeme gelebilir.

Mevduata uygulanan en yüksek faiz

Bankaların bir yıl vadeli mevduata fiilen uyguladığı en yüksek faiz oranıdır. Mahkeme, ilgili dönem için bankalardan bu oranı sorar. Enflasyonist dönemlerde yasal faizin belirgin biçimde üzerinde seyreder — bu nedenle işçilik alacaklarında uygulanan bu tür, ciddi bir avantajdır.

Hangi Alacağa Hangi Faiz?

Faiz Ne Zaman Başlar?

Faiz, borçlunun temerrüde düştüğü tarihten itibaren işler. Temerrüdün ne zaman doğduğu alacak türüne göre değişir.

Haksız fiilde avantaj

Trafik ve iş kazası tazminatlarında faiz olay tarihinden işler. Ayrıca ihtar çekilmesine gerek yoktur — haksız fiil failinin temerrüdü fiil anında doğar. Bu, 4–6 yıl süren dosyalarda faiz süresini ciddi biçimde uzatan bir kuraldır.

İşçilik alacaklarında ihtarname değeri

İhbar, izin ve mesai alacaklarında faiz kural olarak ihtar tarihinden başlar. Fesihten hemen sonra çekilecek bir ihtarname, faiz başlangıcını dava tarihinden aylar öne çeker.

Faiz Talep Edilmezse

Bu, dosyalarda en pahalıya mal olan usul hatalarından biridir.

Hâkim, talep edilmeyen faize kendiliğinden hükmedemez. Dava dilekçesinde faiz istenmemişse, karar yalnızca ana tutar üzerinden verilir ve yıllarca süren yargılamanın faiz karşılığı tamamen kaybedilir.

Dilekçede ne yazılmalı?

Faiz talebi üç unsuru içermelidir:

1. Faiz türü: "mevduata uygulanan en yüksek faiz" / "yasal faiz" / "avans faizi"
2. Başlangıç tarihi: "olay tarihinden itibaren" / "fesih tarihinden itibaren" / "temerrüt tarihinden itibaren"
3. Kalem bazında ayrım: Her alacak için ayrı ayrı

Eksik veya genel bir faiz talebi ("faiziyle birlikte" gibi), uygulamada en düşük faiz türünün ve en geç başlangıç tarihinin kabulüne yol açabilir.

Islah ve Faiz

Belirsiz alacak davalarında talep, bilirkişi raporundan sonra ıslahla artırılır. Faiz açısından kritik soru şudur: artırılan kısma faiz ne zamandan işler?

Bu fark, davanın hangi türde açıldığını kritik hâle getirir. Uzun süren bir dosyada, ıslahla artırılan kısmın faizinin dava tarihinden mi ıslah tarihinden mi işleyeceği yüzbinlerce lira değiştirebilir.

Zamanaşımı def'i

Islah aşamasında karşı taraf zamanaşımı def'i ileri sürebilir. Belirsiz alacak davasında bu def'i kural olarak sonuç doğurmaz; kısmi davada ise artırılan kısım bakımından gündeme gelebilir. Dava türünün baştan doğru seçilmesi bu nedenle önemlidir.

Uzun Davalarda Faizin Etkisi

Türkiye'de tazminat davaları istinaf ve temyizle birlikte 4–6 yılı bulabilir. Bu sürede faiz, ana tutara yaklaşan bir kalem hâline gelebilir.

Faiz türü farkının büyüklüğü

Enflasyonist dönemlerde mevduata uygulanan en yüksek faiz ile yasal faiz arasındaki makas belirgin biçimde açılır. Aynı alacakta, aynı sürede, yalnızca faiz türü nedeniyle oluşan fark ciddi tutarlara ulaşır.

Faizin bileşik olmaması

Kural olarak faize faiz işletilmez (bileşik faiz yasağı). Faiz, ana tutar üzerinden basit olarak hesaplanır. Ancak dönemsel oran değişiklikleri nedeniyle hesap, dönem dönem ayrı ayrı yapılır.

Somut Örnekler

Örnek 1 — Faiz türü farkı

Durum: İşçilik alacakları davası, 4 yıl sürdü. Kıdem tazminatı 480.000 TL.

Kıdem tazminatında doğru tür mevduat faizidir. Dilekçede "yasal faiz" yazılmışsa ve düzeltilmemişse, aradaki fark kalıcı olarak kaybedilir.

Örnek 2 — Faiz başlangıcının etkisi

Durum: Trafik kazası, olay 2022'de, dava 2024'te açıldı, karar 2026'da.

Haksız fiilde faiz olay tarihinden işler ve ihtar gerekmez. Dilekçede "dava tarihinden itibaren" yazılması, faiz süresini yarıya indirir.

Örnek 3 — İhtarnamenin değeri

Durum: İşçi Ocak'ta işten ayrıldı, arabuluculuk Nisan'da, dava Haziran'da açıldı. Fazla mesai alacağı 320.000 TL.

• İhtarname çekilmemiş: Faiz dava tarihinden (Haziran)
• Şubat'ta ihtarname çekilmiş: Faiz Şubat'tan → 4 ay ek faiz

Tek bir ihtarname, dört aylık faiz kazandırır. Uzun süren dosyalarda bu, tek başına kayda değer bir tutardır.

Örnek 4 — Kalem bazında faiz

Durum: Aynı davada dört kalem talep ediliyor.

Dört kalem, iki farklı faiz türü ve iki farklı başlangıç tarihi. Dilekçede topluca "yasal faiziyle" denmesi, iki kalemde faiz kaybı doğurur.

Sık Yapılan Hatalar

1. Faizi hiç talep etmemek

Hâkim talep edilmeyen faize kendiliğinden hükmedemez. Yıllarca süren yargılamanın faiz karşılığı tamamen kaybedilir.

2. Tüm kalemlere aynı faizi istemek

Kıdem tazminatı ve ücret alacaklarında mevduat faizi, ihbar ve izin alacaklarında yasal faiz uygulanır. Topluca "yasal faiziyle" denmesi, mevduat faizi uygulanacak kalemlerde kayıp doğurur.

3. Yanlış başlangıç tarihi yazmak

Haksız fiilde faiz olay tarihinden işler; "dava tarihinden itibaren" yazılması faiz süresini kısaltır.

4. İhtarname çekmemek

İşçilik alacaklarında ihtarname, faiz başlangıcını öne çeker ve somut para kazandırır.

5. Islahta faiz talebini yenilememek

Islah dilekçesinde artırılan kısım için de faiz talebi açıkça yer almalıdır.

6. Dava türünü yanlış seçmek

Belirsiz alacak davası ile kısmi dava arasındaki fark, ıslahla artırılan kısmın faiz başlangıcını değiştirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Faiz talep etmezsem hâkim kendiliğinden hükmeder mi?

Hayır. Hâkim, talep edilmeyen faize kendiliğinden hükmedemez. Dava dilekçesinde faiz türü, başlangıç tarihi ve kalem bazında ayrım açıkça belirtilmelidir.

Kıdem tazminatına hangi faiz uygulanır?

Mevduata uygulanan en yüksek faiz. Bu, yasal faizden yüksektir ve enflasyonist dönemlerde aradaki makas belirgin biçimde açılır. Aynı davadaki ihbar tazminatına ise yasal faiz uygulanır.

Trafik kazasında faiz ne zaman başlar?

Olay tarihinden. Haksız fiil failinin temerrüdü fiil anında doğduğu için ayrıca ihtar çekilmesine gerek yoktur. Bu, uzun süren dosyalarda faiz süresini önemli ölçüde uzatır.

İhtarname çekmek gerçekten fark yaratır mı?

İşçilik alacaklarında evet. İhbar, izin ve mesai alacaklarında faiz kural olarak ihtar tarihinden başlar. Fesihten hemen sonra çekilecek bir ihtarname, faiz başlangıcını dava tarihinden aylar öne çeker.

Faize faiz işletilir mi?

Hayır, kural olarak bileşik faiz yasağı vardır. Faiz ana tutar üzerinden basit olarak hesaplanır. Ancak oranlar dönem dönem değiştiği için hesap, dönemlere bölünerek yapılır.

Avans faizi ne zaman uygulanır?

İşin her iki taraf bakımından ticari nitelikte olması hâlinde. Trafik kazası dosyalarında karşı taraf ticari bir işletme ise ve olay onun ticari faaliyetinden kaynaklanıyorsa gündeme gelebilir.

Islahla artırdığım kısma faiz ne zamandan işler?

Dava türüne bağlıdır. Belirsiz alacak davasında kural olarak dava tarihinden (veya temerrütten); kısmi davada ise artırılan kısma ıslah tarihinden işler. Bu fark, uzun dosyalarda ciddi tutar değiştirir.

İlgili Yazılar

• İşçi Alacakları Rehberi 2026
• Kıdem ve İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
• Tazminat Hesaplama Yöntemleri 2026
• Arabuluculukta Tazminat Hesabı Nasıl Yapılır?
• İş Kazası Tazminatı Rehberi 2026
• Trafik Kazası Tazminatı Rehberi 2026

Kaynak ve Güncelleme Notu

Bu yazı 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Yasal faiz oranı ve mevduat faizi oranları sık değişir; bu yazıda sabit oran verilmemesinin sebebi budur. Kendi dosyanız için ilgili döneme ait güncel oranları esas alın. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.