İkame Araç & Araç Mahrumiyet Bedeli Hesaplama Robotu nasıl çalışır?
Trafik kazasında aracı hasar gören araç sahiplerinin ve mağdurların en sık karşılaştığı haksız uygulamalardan biri, sigorta şirketlerinin "araç mahrumiyet bedeli teminat dışıdır" diyerek ödeme yapmamasıdır. Zorunlu Trafik Sigortası (ZMMS) poliçesi ikame araç bedelini karşılamaz; ANCAK Türk Borçlar Kanunu m. 49 (Haksız Fiil Sorumluluğu) ve m. 114 uyarınca kusurlu aracın sürücüsü ve ruhsat sahibi (araç işleteni), aracın serviste kaldığı makul onarım süresi boyunca oluşan emsal kiralama zararını kendi cebinden kuruşu kuruşuna ödemek zorundadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve yerleşik Yargıtay kararlarına göre; "Davacının fiilen araç kiralayıp fatura sunmuş olması zorunlu değildir. Aracın tamir süresince kullanılamamasından doğan soyut mahrumiyet, emsal günlük araç kiralama rayici üzerinden bilirkişi marifetiyle hesaplanarak tazmin edilmelidir."
| Araç Segmenti / Sınıfı | Örnek Modeller | 2026 Günlük Emsal Rayiç | Yargıtay Tasarruf İndirimi |
|---|---|---|---|
| Ekonomik Sınıf | Renault Clio, Fiat Egea, Hyundai i20, Polo | 1.400 TL / Gün | %20 (Akaryakıt & Amortisman) |
| Orta Sınıf (C Segment) | Renault Megane, Toyota Corolla, Ford Focus | 1.950 TL / Gün | %20 (Standart Emsal) |
| D Segment / SUV | VW Passat, Skoda Superb, Nissan Qashqai, 3008 | 2.850 TL / Gün | %20 (Standart Emsal) |
| Lüks / Premium | BMW 3/5 Serisi, Mercedes C/E, Audi A4/A6 | 4.800 TL / Gün | %20 (Standart Emsal) |
| Hafif Ticari | Fiat Doblo, Ford Tourneo, VW Caddy | 1.850 TL / Gün | %20 (Standart Emsal) |
Yargıtay %20 Tasarruf İndirimi Nedir?
Araç serviste onarımdayken sahibi fiilen aracı kullanmadığı için akaryakıt yakmamakta, lastik aşınması ve periyodik bakım masrafı yapmamaktadır. Yargıtay içtihatları, brüt kira bedelinden %15 ila %25 (yerleşik uygulamada ortalama %20) oranında hakkaniyet indirimi yapılmasını hükme bağlamıştır.
Yasal dayanak: Türk Borçlar Kanunu m. 49, m. 114 ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2021/6554, K. 2022/2341 sayılı emsal ilamı.
Hesaplama için hangi veriler gerekir?
- Aracın sınıfı, markası, modeli ve segmenti (Emsal günlük kiralama rayici için)
- Aracın tamirhanede / serviste kaldığı makul onarım ve parça bekleme gün sayısı
- Ekspertiz raporu veya servis onarım / teslim formu
- Kaza tespit tutanağındaki kusur oranları (%0, %25, %50, %75, %100)
- Yargıtay tasarruf indirimi tercihi (Yerleşik içtihatta standart %20 akaryakıt & yıpranma indirimi)
Adım adım hesaplama örneği
Örneğin orta segment (C Sınıfı - Fiat Egea / Megane) bir araç kazada hasar görmüş ve serviste 10 gün makul onarım süresi belirlenmiş olsun. Karşı taraf %100 kusurludur: Günlük emsal kiralama rayici 1.950 TL × 10 gün = 19.500 TL Brüt Kira bedelidir. Yargıtay'ın yerleşik %20 yakıt/bakım tasarruf indirimi düşüldüğünde: 19.500 × 0,80 = 15.600 TL Net Mahrumiyet Bedeli çıkar. Kusurlu araç sahibinden ve sürücüsünden talep edilecek kesin alacak tutarı 15.600 TL'dir.
| Kontrol noktası | Neden önemlidir? |
|---|---|
| Trafik poliçesi dışı | ZMMS poliçesi ödemez; borçlu doğrudan kusurlu araç sahibi ve sürücüsüdür. |
| Fatura zorunluluğu yok | Yargıtay fiilen araç kiralanmasa bile soyut mahrumiyet bedelinin ödenmesine hükmeder. |
| Makul onarım süresi | Serviste bekleme değil, ekspertizce belirlenen parça temini ve işçilik süresi esastır. |
| %20 Tasarruf indirimi | Aracın yakıt ve bakım masraflarından tasarruf edildiği gerekçesiyle Yargıtay indirimi uygular. |
Sonuç nasıl okunmalı?
Bu sayfadaki sonuç, yalnızca girilen verilerin matematiksel bir ön değerlendirmesidir. Bir hakkın doğup doğmadığını, hangi tarafın sorumlu olduğunu veya hangi faiz/tavan/dönem kuralının uygulanacağını tek başına belirlemez. Özellikle işçilik alacaklarında fesih nedeni ve bordro kayıtları; aktüeryal hesaplarda tablo, gelir ve dönem varsayımları; faiz hesabında ise alacağın hukuki niteliği ayrıca kontrol edilmelidir.
Sonucu, ücretsiz tazminat hesaplama ekranındaki dosya bilgileriyle ve ilgili rehber içeriklerle birlikte değerlendirin. Belgelerinizdeki rakamlarla sonuç arasında fark varsa, farkın hangi varsayımdan kaynaklandığını satır satır kontrol etmek daha sağlıklıdır.
Belgelerle kontrol listesi
İşçi alacaklarında bordro, iş sözleşmesi, işe giriş-çıkış kayıtları, fesih bildirimi ve düzenli yan hak belgeleri; aktüeryal senaryolarda sağlık/gelir kayıtları, yaşam tablosu ve rapor varsayımları; faiz hesabında başvuru, temerrüt, ödeme ve mahsup belgeleri birlikte saklanmalıdır. Bir teklif veya hesap raporu alındığında yalnızca toplam tutara değil, kullanılan süreye, ücret tabanına, orana ve hesap tarihine de bakın.
Dosyanız için belge bazlı inceleme gerekiyorsa Detaylı Rapor, daha kapsamlı yöntem karşılaştırması gerekiyorsa Uzman Mütalaa sayfalarını inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Araç mahrumiyet (ikame araç) tazminatı nedir?
Trafik kazasında hasarlanan aracın onarımı süresince kullanılamamasından doğan fiili zararın karşılanmasıdır. Türk Borçlar Kanunu m. 49 ve m. 114 kapsamında haksız fiilden doğan gerçek maddi zarar niteliğindedir.
İkame araç bedelini sigorta şirketi öder mi?
Hayır. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (Trafik Sigortası) Genel Şartları uyarınca araç mahrumiyeti teminat dışıdır. Bu bedel, kazada kusurlu olan diğer aracın sürücüsü ve ruhsat sahibinden (işleteninden) doğrudan talep edilir.
İkame araç bedeli talep etmek için fiilen araç kiralamak ve fatura sunmak zorunlu mudur?
Hayır! Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, mağdurun fiilen araç kiralayıp fatura sunması zorunlu DEĞİLDİR. Aracın kullanılamamasından doğan soyut mahrumiyet, emsal günlük kiralama rayici üzerinden tazmin edilir.
Yargıtay tasarruf indirimi (hakkaniyet indirimi) nedir ve neden yapılır?
Aracın serviste kaldığı süre boyunca yakıt, aşınma, lastik ve yağ gibi işletme giderleri yapılmadığı için, Yargıtay içtihatları gereğince brüt kira bedelinden %15 ile %25 arasında (uygulamada ortalama %20) zorunlu tasarruf indirimi yapılır.
Makul tamir süresi nasıl belirlenir?
Aracın serviste fiilen yattığı tüm süre değil; parçaların temini, kaporta, boya ve montaj işçiliği için objektif olarak gereken 'makul onarım süresi' esas alınır. Genellikle hafif hasarda 3–5 gün, orta hasarda 7–12 gün, ağır hasarda 15–30 gün olarak bilirkişi veya uzman aktüer tarafından tespit edilir.
Kaynak ve güncelleme
Bu araçta kullanılan mevzuat veya tavan bilgisi için Türk Borçlar Kanunu (TBK m. 49 ve 114) kontrol edilmelidir. Güncel oran veya dönem değişikliklerinde sayfa ve hesap motoru birlikte güncellenir.
Bu araçlar kişisel veri istemeden, tarayıcı üzerinde ön değerlendirme amacıyla çalışır. Hesaplama sonucunu kesin ödeme tutarı veya dosya sonucu olarak kabul etmeyin.
Bir sonraki adım
Ön hesaplamayı dosya belgelerinizle karşılaştırın ve hangi kalemlerin ayrıca incelenmesi gerektiğini görün.
Ücretsiz tazminat hesaplamaRapor seçenekleriDestek isteyin