İş Kazası Yaralanma Tazminatı Nasıl Hesaplanır? SGK + İşveren Detaylı Rehber (2026)
İnşaat şantiyesinde bir iskeleden düşen işçi. Fabrikada bir presin altında ezilen el. Kuryelik yapan motokuryenin trafiğe karışan motoru. Bu olayların hepsinde işçinin önünde aynı soru durur: "Ne kadar tazminat alabilirim?" Cevap çoğu zaman düşünülenden çok daha karmaşıktır çünkü iş kazası tazminatı iki ayrı kaynaktan akar — SGK ve işveren — ve bu ikisi arasındaki mahsup mantığını bilmeden hesap yapmak imkânsızdır.
Bu rehber; iş kazası yaralanmasında SGK gelirlerinden işverenden talep edilebilecek fark tazminata, kusur oranı senaryolarından farklı meslek profillerindeki örneklere kadar her kalemini somut rakamlarla anlatıyor. Avukat, sigorta uzmanı ya da yaralı işçi olarak bu yazıdan sonra rakam pazarlığında doğru pozisyonda olacaksınız.
İçindekiler
- İş kazası yaralanmasında 6 ana kalem
- Tedavi giderleri (SGK + özel hastane farkı)
- Geçici iş göremezlik (SGK günlük 2/3 + işveren farkı)
- Sürekli iş göremezlik (SGK gelir + işveren farkı)
- Bakıcı gideri (%50+ maluliyet)
- Manevi tazminat aralıkları
- Kusur oranı senaryoları
- SGK gelir mahsubu mantığı
- Meslek bazlı hesaplama örnekleri
- 7 yaygın hesaplama hatası
- Sıkça sorulan sorular
İş Kazası Yaralanmasında 6 Ana Kalem
- Tedavi giderleri — SGK karşılamayan tüm sağlık harcamaları
- Geçici iş göremezlik tazminatı — raporlu süre kazanç farkı (SGK günlük 2/3 ödüyor, kalan 1/3 işverenden istenir)
- Sürekli iş göremezlik tazminatı — kalıcı maluliyet için ömür boyu kayıp
- Bakıcı gideri — %50+ maluliyet halinde günlük bakım masrafı
- Manevi tazminat — yaralanma ve psikolojik yıkımın karşılığı
- SGK dışı kalan ek gerçek zarar — özel ihtiyaçlar (ortez, evde uyarlama, ulaşım vb.)
Tedavi Giderleri
İş kazasında SGK tüm tedavi giderlerini katılım payı olmaksızın karşılar (5510 sayılı Kanun m.65). Trafik kazasından farklı olarak burada işçinin cebinden minimum çıkan olur.
SGK karşıladığı kalemler
- Hastane yatış, ameliyat, ilaç
- Fizik tedavi, rehabilitasyon
- Protez, ortez (ihtiyaç halinde)
- İyileştirme araç-gereç giderleri
- Ambulans ulaşım
SGK dışı talep edilebilecek kalemler
- Özel hastane farkı (SGK'nın anlaşmalı olmadığı klinik)
- Ameliyat ekibi farkı (özel cerrah ücreti)
- Refakatçi giderleri (özellikle uzun yatışlarda)
- Evde profesyonel bakım hizmeti
- Estetik düzeltme operasyonu (yüz yaralanmaları)
- Ulaşım giderleri (uzun mesafeli tedavi merkezi)
- Ev/araç uyarlama (engelli erişimi için)
Bu kalemler için fatura/makbuz şart. Sözel beyan kabul edilmez. Birikmiş tüm belgelerinizi bir klasörde tutun, aktüer hesaplamada bunlar referans olur.
Geçici İş Göremezlik Tazminatı
İş kazası raporu süresince çalışamadığınız her gün için SGK günlük kazancınızın 2/3'ü kadar ödenek verir. Yatış halinde yatak ücreti olarak biraz daha yüksek olabilir. Ancak gerçek günlük kazancınızın 1/3'ü ödenmemiş kalır — bu kısım işverenden istenir.
Hesaplama formülü
İşverenden istenecek geçici fark = (Günlük net kazanç × 1/3) × Raporlu gün sayısı × (1 − Çalışan kusur oranı)
Örnek
Aylık net 25.000 TL kazanan inşaat ustası 90 gün raporlu, çalışan kusuru %0:
- Günlük net: 25.000 ÷ 30 = 833 TL
- SGK ödeneği: 833 × 2/3 × 90 = 50.000 TL (otomatik bağlanır)
- İşverenden istenecek 1/3 fark: 833 × 1/3 × 90 = 25.000 TL
Bu fark genelde küçük gözükür ama önemlidir; çünkü işverenin kusurunun göstergesi olarak dosyaya işler.
Sürekli İş Göremezlik Tazminatı
İş kazası tazminatının en büyük kalemi. Maluliyet oranı %10 ve üzeri olan işçilere SGK ömür boyu aylık gelir bağlar. Ancak bu gelir, işçinin gerçek gelir kaybının çoğu zaman yarısından azını karşılar — aradaki fark işverenden istenir.
SGK sürekli iş göremezlik geliri formülü
SGK aylık gelir = Sigortalının ortalama günlük kazancı × Maluliyet oranı × 30
"Ortalama günlük kazanç" SGK'ya prim ödenen son 12 ayın gelirinden hesaplanır. Eğer çalışan kayıt dışı çalışıyorduysa (gerçek gelir yüksek ama bordro düşük), SGK geliri çok düşük çıkar.
Gerçek iş gücü kaybı (aktüeryal hesap)
İşverenden istenecek tutar için "gerçek" iş gücü kaybı aktüeryal yöntemle hesaplanır. Detay için: İş Gücü Kaybı Tazminatı: Aktif ve Pasif Dönem Hesaplaması.
Mahsup formülü
İşverenden istenecek fark = (Gerçek iş gücü kaybı − SGK gelirinin bugünkü değeri) × (1 − Çalışan kusur oranı)
Detaylı örnek: 32 yaş erkek, %35 maluliyet
- Aylık net: 22.000 TL · İşveren kusur: %80 · Çalışan kusur: %20
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Aylık SGK geliri (22.000 ÷ 30 × 0.35 × 30) | ~7.700 TL/ay |
| SGK gelirinin bugünkü değeri (TRH 2010, %1.8 iskonto, 50 yıl) | ~2.100.000 TL |
| Gerçek iş gücü kaybı (aktüer) | ~3.180.000 TL |
| Brüt fark | 1.080.000 TL |
| Çalışan kusur indirimi (%20) | -216.000 TL |
| İşverenden istenecek net | 864.000 TL |
Bakıcı Gideri (%50+ Maluliyet)
Maluliyet oranı %50 ve üzerinde olan işçi günlük yaşamını sürdürmek için bakıma muhtaç sayılır. Bakıcı gideri ek bir kalem oluşturur:
- %50-70 maluliyet → tam zamanlı bakıcı (1 asgari ücret eşdeğeri)
- %70-100 maluliyet → tam zamanlı + ek refakatçi (1.5 asgari ücret)
- %100 maluliyet → 7/24 nöbetli (2 asgari ücret)
Bakıcı gideri TRH 2010 yaşam beklentisi süresince hesaplanır, bugünkü değere indirgenir, kusur oranıyla düşürülür. Genelde toplam tazminatın %25-35'ini oluşturur.
Bakıcı gideri örneği
%55 maluliyet alan 30 yaş erkek, 48 yıl yaşam beklentisi:
- Aylık asgari ücret × %55 maluliyet × 48 yıl bugünkü değer
- Yaklaşık 1.850.000 TL
- İşveren kusuru %80 ise: 1.480.000 TL
Manevi Tazminat Aralıkları
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları çerçevesinde iş kazası manevi tazminat aralıkları (2024-2026):
| Yaralanma Türü | Maluliyet | Yaklaşık Tutar (TL) |
|---|---|---|
| Hafif yaralanma | %0 | 30.000 - 80.000 |
| Orta (kemik kırığı, ameliyat) | %0-10 | 80.000 - 200.000 |
| Ağır + maluliyet | %10-30 | 200.000 - 450.000 |
| Çok ağır | %30-50 | 450.000 - 800.000 |
| Bakıma muhtaç | %50-75 | 800.000 - 1.200.000 |
| Tam maluliyet | %75-100 | 1.200.000 - 1.800.000 |
İş kazası manevi tazminatı genelde trafik kazasından %15-25 daha yüksek hükmedilir; bunun nedeni iş güvenliği yükümlülüğünün ihlal edilmesinin sosyal sorumluluk açısından daha ağır görülmesidir.
Kusur Oranı Senaryoları
| Senaryo | Tipik İşveren Kusuru | Tipik Çalışan Kusuru |
|---|---|---|
| İSG eğitimi verilmemiş | %70-90 | %10-30 |
| KKD verilmemiş | %90-100 | %0-10 |
| KKD verilmiş ama çalışan takmamış | %30-50 | %50-70 |
| Makine bakım eksikliği | %80-100 | %0-20 |
| İskele güvensiz / korkuluk yok | %85-100 | %0-15 |
| Çalışanın acelesi / kural ihlali | %30-50 | %50-70 |
| Çalışan alkollü / uyuşturucu | %0-20 | %80-100 |
| Üçüncü kişi (alt işveren) hatası | Müteselsil | %0-20 |
Kusur oranını artıran ek faktörler: işyeri risk değerlendirmesinin yapılmaması, iş sağlığı uzmanı bulunmaması, periyodik muayene yapılmaması, yıllık eğitim takvimi olmaması.
SGK Gelir Mahsubu Mantığı
İş kazası tazminat hesaplamasının en kritik teknik noktası SGK gelir mahsubudur. Yanlış uygulanırsa işveren tazminatından milyonlarca lira hata yapılır.
Doğru mahsup adımları
- SGK'nın bağladığı aylık gelir tespit edilir (ilgili rapor)
- Bu gelirin ömür boyu ödeyeceği toplam tutar TRH 2010'a göre projekte edilir
- Tüm yıllık ödemeler %1.8 iskonto ile bugünkü değere indirgenir
- Çıkan toplam = SGK gelirinin bugünkü değeri
- Aktüer raporunda hesaplanan gerçek iş gücü kaybından bu tutar mahsup edilir
- Aradaki fark işverenden istenir; çalışan kusur oranı kadar indirilir
Yanlış mahsup örneği
Bazı bilirkişi raporları SGK gelirini şu yıl ödenen toplam tutar olarak alır (örn. yıl × 12 × aylık gelir). Bu yanlıştır çünkü:
- Gelecekteki ödemeler bugünkü değere indirgenmez
- Hayatta olma olasılığı (yaşam tablosu) hesaba katılmaz
- Sonuç: SGK geliri abartılı hesaplanır, işverenden istenecek fark düşürülür
Bu hata Yargıtay tarafından bozma sebebi olarak kabul edilmektedir. Doğru mahsup için aktüer raporuna ihtiyaç vardır.
Meslek Bazlı Hesaplama Örnekleri
Örnek 1: İnşaat ustası, 38 yaş, %40 maluliyet
- Aylık net (sigortalı): 24.000 TL · İşveren kusur: %85 · Çalışan kusur: %15
- Tedavi (SGK dışı fark): 70.000 TL
- SGK aylık geliri: 9.600 TL · BD: ~2.580.000 TL
- Gerçek iş gücü kaybı: ~3.940.000 TL
- İşveren brüt fark: 1.360.000 TL · kusur indirimi: 1.156.000 TL
- Manevi: 380.000 TL
- İşverenden toplam ≈ 1.606.000 TL + SGK geliri ömür boyu ayrı
Örnek 2: Fabrika işçisi, 45 yaş kadın, %25 maluliyet
- Aylık net: 18.000 TL · İşveren kusur: %75 · Çalışan kusur: %25 (KKD takmamış)
- Tedavi (SGK dışı): 35.000 TL
- SGK geliri BD: ~830.000 TL
- Gerçek iş gücü kaybı: ~1.520.000 TL
- Brüt fark: 690.000 TL · kusur indirimi: 518.000 TL
- Manevi: 220.000 TL
- İşverenden toplam ≈ 773.000 TL
Örnek 3: Motokurye, 26 yaş erkek, %15 maluliyet (iş seyahati trafik kazası)
- Aylık net: 16.000 TL · İşveren kusur: %30 (kasko yok, lastik eski) · Çalışan kusur: %30 · Karşı sürücü: %40
- Tedavi: SGK karşılıyor
- SGK geliri: %15 maluliyet → bağlanmadı (en az %10 şartı sağlandı ama tam aktif değil)
- Gerçek iş gücü kaybı: ~1.620.000 TL
- Karşı sürücüden (trafik sigortası): 648.000 TL (~%40 kusur)
- İşverenden: 486.000 TL (~%30 kusur) · çalışan kusur indirimi: 340.000 TL
- Manevi: 180.000 TL (toplam karşı tarafları)
- Toplam ≈ 1.168.000 TL (sigorta + işveren)
7 Yaygın Hesaplama Hatası
- SGK gelirinin yanlış mahsubu. Aktüeryal indirgeme yapılmadan toplam yıllık gelir tutarı düşülürse işverenden alacak çok düşük çıkar.
- İşveren kusurunu düşük gösterme. İSG bilirkişi raporuna itiraz edilmezse, kusur oranı genelde lehinize çıkmaz. Eğitim kaydı, KKD imza listesi, makine bakım kayıtları talep edin.
- Bakıcı giderini atlamak. %50+ maluliyetli işçilerde bu kalem unutulursa 1-3 milyon TL kayıp olur.
- Manevi tazminat çok yüksek talep etme. 2-3 milyon TL talepte bulunan dilekçe, yargılama gideri açısından risklidir. Emsal aralıkta bilinçli tutar talep edin.
- Pasif yaşam dönemini hesaplamamak. Çalışma yaşı sonrası ev içi destek hesabı atlanırsa toplam tazminatın %15-20'si kaybolur.
- Alt işveren mağdursa asıl işvereni atlamak. Müteselsil sorumluluk gereği asıl işverene de dava yöneltilmelidir.
- Faiz başlangıç tarihini yanlış istemek. Olay tarihinden değil, başvuru tarihinden faiz isteyen dilekçeler binlerce lira kaybeder.
İş kazası dosyanız için profesyonel hesaplama
İş kazası dosyaları SGK gelir mahsupu, kusur dağılımı ve aktüeryal yönteme hâkim olmadan doğru hesaplanmaz. Tazminat Hesap uzman ekibi her parametreyi sizin dosyanız için doğru hesaplar:
- Uzman Mütalaa (2.000 TL) — arabuluculuk + iş mahkemesi için, 3-5 iş günü
- Detaylı Rapor (1.750 TL) — dosya değer tahmini, 24-48 saat
- Özet Rapor (500 TL) — mobil uygulamada anında ön değerlendirme
Sıkça Sorulan Sorular
SGK aylığı yetersiz, ek tazminat alabilir miyim?
Evet. SGK'nın bağladığı sürekli iş göremezlik geliri ile gerçek zarar arasındaki fark işverenden istenebilir. Aktüer hesabı bu farkı net olarak ortaya koyar.
Maluliyet oranım %5'in altında. Tazminat alabilir miyim?
SGK %10 altında sürekli gelir bağlamaz. Ancak işverenden talep edilebilecek tedavi giderleri, geçici iş göremezlik ve manevi tazminat tam olarak istenir. Aktüer raporu küçük oranlar için de hazırlanabilir.
İşveren batık, ödeme yapamıyor.
İşveren sigortası varsa sigorta öder. Alt işveren ise asıl işverenden tahsil edilir. Hiç biri yoksa son çare İcra. SGK gelirleri her halükârda devam eder, ödeme garantili.
İşveren kusurlu olduğumu söylüyor.
Kusur İSG bilirkişi raporuyla belirlenir, işverenin sözel beyanı bağlayıcı değildir. Eğitim verilmediği, KKD eksik olduğu, makine bakımının yapılmadığı tespitleri işveren kusurunu artırır. Bilirkişi raporuna itiraz edebilirsiniz.
İş kazasından önce de yaralıydım. Etki hesaplamada nasıl?
Önceki kayıplar düşülerek "kazanın yarattığı ek kayıp" hesaplanır. Örnek: önceki maluliyet %15 idi, kaza sonrası %35 oldu → kazanın yarattığı kayıp %20'dir, tazminat bu oran üzerinden hesaplanır.
İşten ayrıldım, tazminat hakkım kalır mı?
Evet. İş akdinin sonlanması iş kazası tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. 10 yıl içinde dava açabilirsiniz. Hatta bazı dosyalar emekli olduktan sonra açılır.
Sigortasız (kayıt dışı) çalışıyordum. Hak alır mıyım?
Evet. Tespit davasıyla sigortalılık tespit edilir, sonra ana dava sürer. Süreç biraz uzar (ek 6-12 ay). SGK geliri geriye dönük bağlanır.
Anlaşma yapıp tazminat aldım, sonradan dava açabilir miyim?
Mahkemece denetlenmemiş ibranameler işçinin korunması ilkesi gereği geçersiz sayılabilir. Gerçek zarar tespit edildiğinde fark talep edilebilir. Anlaşma metninizi bir avukatla incelemekte fayda var.