İş Kazası Sonrası Haklarınız Nelerdir? 2026 Yol Haritası

İş kazası geçiren bir işçinin karşılaştığı en büyük risk, tazminatın düşük hesaplanması değil — hakların daha en baştan kaybedilmesidir. Kaza bildirilmez, tanık ifadesi alınmaz, olay yeri fotoğraflanmaz, işverenin hazırladığı tutanak okunmadan imzalanır. Aylar sonra dava açıldığında elde yalnızca hastane raporu kalır ve kusur tespiti işveren lehine döner. Bu yazı, iş kazası sonrası ilk saatlerden dava sonuna kadar hangi hakların doğduğunu ve her aşamada ne yapılması gerektiğini gün gün anlatır.

İçindekiler

• İlk 72 Saat — Kritik Adımlar
• Kaza Bildirimi
• SGK Hakları
• İşverene Karşı Tazminat Hakkı
• İş Güvencesi ve İşten Çıkarılma
• Ceza Süreci
• Sigortasız Çalışıyorsanız
• Zaman Çizelgesi
• Hak Kaybına Yol Açan Hatalar
• Sıkça Sorulan Sorular

İlk 72 Saat — Kritik Adımlar

Dosyanın gücü, büyük ölçüde ilk üç günde belirlenir. Bu dönemde toplanmayan deliller sonradan çoğu zaman elde edilemez.

1. Sağlık kaydını eksiksiz oluşturun

Hafif görünen yaralanmalar bile ileride kalıcı hasara dönüşebilir. Her muayene, tetkik ve tedavi kaydını saklayın. Hastaneye başvururken olayın iş kazası olduğunu mutlaka belirtin — bu, kayda "iş kazası" olarak geçmesini sağlar ve ileride illiyet bağının ispatını kolaylaştırır.

2. Olay yerini belgeleyin

Kaza yeri günler içinde değişir: makine tamir edilir, koruyucu takılır, ortam temizlenir. Mümkünse hemen:

• Kaza yerinin genel ve yakın çekim fotoğrafları
• Makine/ekipmanın durumu, koruyucunun bulunup bulunmadığı
• Aydınlatma, zemin, düzen gibi ortam koşulları
• Varsa video kaydı

3. Tanıkları belirleyin

Olayı gören iş arkadaşlarının ad, soyad ve iletişim bilgilerini not edin. İşten ayrılan tanıklara sonradan ulaşmak çok zorlaşır. Tanığın hangi birimde ve hangi dönemde çalıştığı da önemlidir.

4. İşyeri tutanağını dikkatle okuyun

5. Kazanın bildirilmesini takip edin

İşveren bildirmezse siz veya yakınlarınız doğrudan SGK'ya bildirimde bulunabilirsiniz.

Kaza Bildirimi

Bildirilmezse ne olur?

• İşveren idari para cezasıyla karşılaşır
• Bildirim yükümlülüğünün ihlali, kusur değerlendirmesinde işveren aleyhine değerlendirilir
• SGK, bildirim tarihine kadar yaptığı masrafları işverene rücu edebilir

Yani bildirimin yapılmamış olması, işçi açısından bir kayıp değil — aksine dosyayı güçlendiren bir unsurdur. Ancak SGK süreçlerinin başlaması için bildirimin bir şekilde yapılması gerekir.

SGK Hakları

SGK, iş kazasında kusura bakmaksızın devreye girer. İşveren kusurlu olsun olmasın, hatta işçinin kendi kusuru bulunsun, yardımlar yapılır.

İş kazasının avantajı

Normal hastalık raporlarında ilk iki gün ödenmez. İş kazası ve meslek hastalığında tüm günler ödenir. Ayrıca iş kazası yardımları için prim gün sayısı şartı aranmaz — işe başladığı gün kaza geçiren işçi de yararlanır.

%10 eşiği yanılgısı

Maluliyet %10'un altındaysa SGK gelir bağlamaz. Bu, "hakkım yok" anlamına gelmez. İşverene karşı tazminat hakkı devam eder; üstelik SGK geliri olmadığı için mahsup edilecek tutar da bulunmaz.

İşverene Karşı Tazminat Hakkı

SGK'nın karşılamadığı gerçek zarar, işverenin kusuru oranında ondan istenir. İşverenin sorumluluğu, iş sözleşmesinden doğan gözetme borcuna dayanır.

Talep edilebilecek kalemler

Üç "Hayır" satırı kritiktir: bu kalemler SGK tarafından hiç karşılanmadığı için mahsuba da tabi değildir. Kalemlerin ayrıntılı hesabı için iş kazası yaralanma tazminatı — 6 kalem hesabı yazımıza bakın.

Kusur nasıl belirlenir?

Mahkemece atanan İSG bilirkişi heyeti belirler. Heyet; risk değerlendirmesi, İSG eğitim kayıtları, KKD zimmet belgeleri, denetim tutanakları ve makine kontrol raporlarını inceler. İşverene yüklenen özen yükümlülüğü geniş olduğu için oranlar genellikle işveren aleyhinedir. Ayrıntı için işveren kusur oranı tespiti yazımıza bakın.

Taşeron işçisiyseniz

Asıl işveren ile alt işveren müteselsilen sorumludur. Tazminatın tamamını her ikisinden de talep edebilirsiniz; aralarındaki iç kusur dağılımı sizi ilgilendirmez.

İş Güvencesi ve İşten Çıkarılma

İş kazası geçiren işçilerin en sık yaşadığı ikinci sorun budur: rapor sonrası işe döndüğünde işten çıkarılmak.

Rapor süresince fesih koruması

İşveren, işçinin istirahat raporu süresince iş sözleşmesini bildirimli olarak feshedemez. Ancak rapor süresi, işçinin kıdemine göre belirlenen bildirim süresini altı hafta aşarsa işveren derhâl fesih hakkı kazanır.

Kaza nedeniyle fesih geçerli midir?

İş kazası geçirmiş ve maluliyet oranı oluşmuş bir işçinin, yalnızca bu nedenle işten çıkarılması geçerli bir fesih nedeni sayılmaz. İşveren, işçiye durumuna uygun başka bir görev vermeyi değerlendirmekle yükümlüdür.

İşe iade davası

30 veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde, en az 6 aylık kıdemi olan işçi geçerli neden gösterilmeden çıkarılırsa işe iade davası açabilir. Süre çok kısadır: fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır.

Kıdem ve ihbar tazminatı

Geçerli nedenle çıkarılan işçi kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanır. Bu alacaklar, iş kazası tazminatından tamamen ayrıdır ve ayrıca talep edilir. Ayrıntı için işçi alacakları rehberi 2026 yazımıza bakın.

Ceza Süreci

İş kazası, aynı zamanda taksirle yaralama veya taksirle ölüme neden olma suçunu oluşturabilir.

Şikâyet gerekir mi?

• Basit taksirle yaralama: Şikâyete bağlıdır; süre, fiili ve failini öğrenmeden itibaren 6 aydır
• Bilinçli taksirle yaralama: Şikâyet aranmaz, resen soruşturulur
• Taksirle ölüm: Şikâyet aranmaz, resen soruşturulur

Ceza dosyasının tazminat davasına etkisi

Ceza mahkemesinin maddi olguya ilişkin kesinleşmiş tespitleri hukuk hâkimini bağlar; kusur oranına ilişkin değerlendirmesi bağlamaz. Ancak ceza dosyasındaki bilirkişi raporu, tazminat davasında güçlü bir delildir — celbi mutlaka talep edilmelidir.

Müdahillik

Ceza davasına katılan (müdahil) olarak dâhil olmak, dosyayı takip etme ve delil sunma imkânı verir. Bu, hem ceza hem tazminat sürecinde avantaj sağlar.

Uzamış zamanaşımı

Olay suç teşkil ediyorsa ve ceza zamanaşımı, tazminat zamanaşımından uzunsa, uzun olan süre uygulanır.

Sigortasız Çalışıyorsanız

Kayıt dışı çalışma, iş kazası haklarını ortadan kaldırmaz.

Hizmet tespiti davası

Çalışma ilişkisinin varlığını ve süresini tespit ettiren davadır. Tanık beyanları, işyeri kayıtları, banka ödemeleri, mesajlaşma kayıtları ve varsa fotoğraflar delil olarak kullanılır. Bu dava kazanıldığında SGK süreçleri de işlemeye başlar.

Sigortasız çalışan bir işçide İSG eğitimi, sağlık gözetimi ve KKD kayıtlarının bulunması fiilen mümkün olmadığından kusur genellikle %90'ın üzerinde belirlenir.

Zaman Çizelgesi

Hak Kaybına Yol Açan Hatalar

1. Tutanağı okumadan imzalamak

Kazayı işçinin dikkatsizliğine bağlayan bir tutanak, kusur tespitinde aleyhinize kullanılır. Katılmadığınız kısımlara şerh düşün.

2. Maluliyet raporunu erken almak

Arıza sabitleşmeden alınan rapor gerçek durumu yansıtmaz. Fizik tedavi sürüyorsa veya ek ameliyat bekleniyorsa rapor ertelenmelidir.

3. Psikolojik tabloyu belgelememek

Kaza sonrası travma sonrası stres bozukluğu, uyku bozukluğu ve depresyon maluliyet oranına yansıyabilir. Psikiyatri konsültasyonu alınmazsa bu tablo hiç değerlendirilmez.

4. İşverenle "anlaşıp" ibraname imzalamak

İşverenin teklif ettiği tutarı kabul ederken imzalanan geniş kapsamlı ibraname, sonraki talepleri düşürebilir. İmzalamadan önce dosyanın gerçek değerinin bilinmesi gerekir.

5. Bakıcı ihtiyacını rapora yazdırmamak

Bakıcı gideri, ağır dosyalarda ana kaleme yaklaşan tutarlara ulaşır ve mahsuba da tabi değildir. Bakım ihtiyacının sağlık kurulu raporunda açıkça yer alması şarttır.

6. Gelirini belgelememek

Gelir belgelenemezse asgari ücret üzerinden hesap yapılır. Bordro, banka hareketleri ve tanık beyanları tazminatı katlayabilecek belgelerdir.

7. İşçilik alacaklarını unutmak

İş kazası tazminatı ile kıdem, ihbar, fazla mesai ve yıllık izin alacakları birbirinden ayrıdır. Biri talep edilirken diğeri unutulmamalıdır.

Belge Kontrol Listesi

• ☐ İş kazası bildirim formu ve işyeri kaza tutanağı
• ☐ SGK iş kazası dosyası ve Sağlık Kurulu maluliyet raporu
• ☐ Hastane epikrizleri, ameliyat notları, görüntüleme sonuçları
• ☐ İstirahat raporları ve SGK ödeme dökümü
• ☐ SGK'nın bağladığı gelire ilişkin yazı
• ☐ Son 12 aylık bordrolar ve banka hesap hareketleri
• ☐ SGK hizmet dökümü
• ☐ İSG eğitim kayıtları, KKD zimmet belgeleri, risk değerlendirme raporu
• ☐ Kaza yeri fotoğraf ve videoları
• ☐ Tanık listesi ve iletişim bilgileri
• ☐ Ceza soruşturması dosyası ve bilirkişi raporu
• ☐ Tedavi ve yol masraflarına ilişkin fatura ve fişler
• ☐ Bakım ihtiyacı varsa sağlık kurulu raporu
• ☐ Psikiyatri konsültasyon ve takip kayıtları

Sıkça Sorulan Sorular

İşveren kazayı bildirmedi, hakkım kaybolur mu?

Hayır. Siz veya yakınlarınız doğrudan SGK'ya bildirimde bulunabilirsiniz. Üstelik işverenin bildirim yükümlülüğünü ihlal etmesi, kusur değerlendirmesinde onun aleyhine değerlendirilir ve dosyanızı güçlendirir.

İş kazası sonrası işten çıkarıldım, ne yapmalıyım?

İşe iade davası açabilirsiniz ancak süre çok kısadır: fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmanız gerekir. Bu süre hak düşürücüdür. Ayrıca kıdem ve ihbar tazminatı ile iş kazası tazminatı talepleriniz ayrıca devam eder.

Maluliyet oranım %10'un altında, hakkım var mı?

Evet. %10 eşiği yalnızca SGK'nın gelir bağlaması içindir. İşverenden kusuru oranında maddi ve manevi tazminat talep edebilirsiniz. Üstelik SGK geliri bağlanmadığı için mahsup edilecek tutar da bulunmaz.

Sigortasız çalışıyordum, hakkım var mı?

Evet. Kayıt dışı çalışma iş kazası haklarını ortadan kaldırmaz. Hizmet tespiti davasıyla çalışma ilişkisi ispatlanır; SGK yardımlarını yapar ve işverene rücu eder. İşverenin tazminat sorumluluğu devam eder ve sigortasız çalıştırma kusur oranını yükseltir.

Ceza şikâyetinde bulunmam gerekir mi?

Basit taksirle yaralama şikâyete bağlıdır ve süre 6 aydır. Bilinçli taksirle yaralama ve taksirle ölümde şikâyet aranmaz, resen soruşturulur. Ceza dosyasındaki bilirkişi raporu tazminat davanızda güçlü delil oluşturduğu için sürece dâhil olmanız yararınızadır.

İş kazası tazminatı için ne kadar sürem var?

10 yıl. İşverenin sorumluluğu iş sözleşmesinden doğan gözetme borcuna dayandığı için haksız fiildeki 2 yıllık süre uygulanmaz. Ancak beklemek lehe değildir; tanıklar dağılır, işyeri değişir, belgeler kaybolur.

İşveren "anlaşalım" diyor, kabul etmeli miyim?

Kabul etmeden önce dosyanızın gerçek değerini bilmelisiniz. İmzalanacak ibranamenin kapsamı, sonraki taleplerinizi düşürebilir. Bakıcı gideri, ekonomik geleceğin sarsılması ve manevi tazminat gibi kalemlerin hesaba katılıp katılmadığını mutlaka kontrol edin.

İlgili Yazılar

• İş Kazası Tazminatı Rehberi 2026 — Ana Rehber
• İş Kazası Yaralanma Tazminatı — 6 Kalem
• İşveren Kusur Oranı Nasıl Tespit Edilir?
• SGK Tazminatı ve İşveren Tazminatı — Mahsup
• İş Kazası Maluliyet Oranı ve Tazminata Etkisi
• İşçi Alacakları Rehberi 2026

Kaynak ve Güncelleme Notu

Bu yazı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Süreler ve usuller mevzuat değişiklikleriyle güncellenebilir; işlem yapmadan önce güncel düzenlemeyi teyit edin. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.