Trafik Kazası Aynı Zamanda İş Kazasıysa Ne Yapılır?
Kısa cevap: Trafik kazası; çalışan işverenin sağladığı servisle işe gidip gelirken, görevle başka yere gönderildiğinde veya işin yürütümü sırasında meydana geldiyse aynı zamanda iş kazası sayılabilir. Bu durumda SGK bildirimi, trafik sigortasına başvuru ve işveren yönünden sorumluluk ayrı kanallarda yürür; aynı zarar kalemi iki kez tahsil edilmez.
Son doğrulama: 14 Ekim 2026. İş kazası niteliği olayın somut koşullarına göre belirlenir. Rehber 5510 sayılı Kanun ve SGK'nın güncel iş kazası açıklamasını temel alır; dava veya başvuru stratejisi için dosya incelemesi gerekir.
Hangi trafik kazaları aynı zamanda iş kazası olabilir?
SGK, işyerinde bulunma dışında işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle meydana gelen olayları, görevle işyeri dışında geçirilen zamanı ve işverenin sağladığı taşıtla işe gidiş-geliş sırasında meydana gelen olayları da iş kazası hâlleri arasında sayar. Bu nedenle olayın yalnız karayolunda meydana gelmiş olması “sıradan trafik kazası” sonucunu doğurmaz.
| Olay | İş kazası bağlantısı | Kontrol edilecek kayıt |
|---|---|---|
| İşverenin sağladığı servis aracında kaza | Kanunda açıkça sayılan hâllerden biri olabilir | Servis sözleşmesi, güzergâh, çalışan kaydı |
| Görev için başka şehre giderken kaza | Görevlendirme nedeniyle geçen zaman değerlendirilebilir | Görev yazısı, seyahat ve araç kaydı |
| Kurye veya saha çalışanının iş sırasında kazası | İşin yürütümüyle doğrudan bağlantı bulunabilir | Görev/teslimat kaydı, vardiya, konum |
| İşveren aracını işle ilgili kullanırken kaza | Araç sahipliği tek başına değil, kullanım amacıyla birlikte incelenir | Araç tahsis ve görev kayıtları |
| Kendi aracıyla olağan işe gidiş | Her olay otomatik olarak iş kazası değildir | Özel görevlendirme veya iş bağlantısı |
Kaza sonrası ilk adımlar
- Sağlık ve kolluk kayıtlarında olayın tarih, yer ve oluş biçiminin doğru yazıldığını kontrol edin.
- İşverene olayı gecikmeden bildirin; iş kazası bildiriminin yapılıp yapılmadığını yazılı sorun.
- Kaza tespit tutanağı, poliçe, plaka ve kusur süreci belgelerini saklayın.
- Görev, servis veya iş bağlantısını gösteren kayıtları kaybolmadan toplayın.
- Geçici iş göremezlik raporlarını, ücret bordrolarını ve SGK ödemelerini ayrı dosyalayın.
- Sigorta şirketine yapılacak başvuruda bedensel zarar ve maddi hasar belgelerini ayırın.
SGK, trafik sigortası ve işveren yönünden ne ayrılır?
| Taraf/kanal | İncelenen konu | Başlıca belge | Sonraki adım |
|---|---|---|---|
| SGK | İş kazası tespiti, geçici ödenek, meslekte kazanma gücü ve sürekli gelir | İş kazası bildirimi, sağlık kurulu, kazanç kayıtları | SGK dosyası ve ödeme/gelir kararını temin etme |
| Trafik sigortacısı | Araç işleteni/sürücünün sorumluluğu ve poliçe teminatı | Tutanak, kusur, sağlık, gelir ve poliçe | Yazılı başvuru, teklif ve hesap ekini kontrol |
| İşveren | İş sağlığı-güvenliği önlemleri, kusur ve zarar | İSG kayıtları, servis/görev belgeleri, bilirkişi incelemesi | Sorumluluk ve kusurun dosya bazında değerlendirilmesi |
| Sürücü/işleten | Trafik kusuru ve teminat dışı/aşan zararlar | Kaza dosyası, kusur ve poliçe limiti | Sigorta kapsamıyla birlikte değerlendirme |
Trafik kusuru ile işverenin iş sağlığı ve güvenliği kusuru aynı kavram değildir. Örneğin servis sürücüsünün trafik kuralı ihlali, servis organizasyonu ve işverenin gözetim yükümlülüğü farklı delillerle değerlendirilebilir. Oranları doğrudan toplayarak bir toplam kusur üretmeyin.
Tazminat hesabı ve SGK mahsubu nasıl ele alınır?
Maddi zarar hesabında yaş, gelir, çalışma dönemi, sürekli/geçici iş göremezlik, kusur ve önceki ödemeler görünür olmalıdır. SGK'nın sürekli iş göremezlik geliri için kullandığı meslekte kazanma gücü eşiği ile trafik/haksız fiil tazminatındaki zarar değerlendirmesi aynı değildir. SGK'nın en az %10 eşiği, her tazminat talebinde “%10 altı hak yok” şeklinde uygulanamaz.
SGK tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri, rücu edilebilir bölüm ve daha önce yapılan sigorta ödemeleri aynı zarar kaleminin iki kez karşılanmasını önlemek amacıyla dosyaya göre incelenir. “SGK ne ödediyse tamamı otomatik düşülür” veya “hiç düşülmez” şeklindeki genel ifadeler güvenilir değildir.
| Hesap girdisi | Trafik dosyası | İş kazası dosyası |
|---|---|---|
| Gelir | Belgelendirilen kazanç ve uygulanacak esas | Gerçek ücret, bordro ve emsal ücret tartışması |
| Kusur | Trafik kusuru | İşçi/işveren ve İSG kusuru |
| Sağlık oranı | Olay tarihine ve rapor amacına göre | SGK meslekte kazanma gücü değerlendirmesi |
| Ödeme/gelir | Sigorta ödemesi ve teminat | SGK ödeneği/geliri ve olası mahsup |
Önce trafik kazası hesabını, sonra iş kazası hesabını aynı temel verilerle oluşturun. Farkı gelir, kusur, oran ve mahsup başlıklarında ayırın; iki sonucu toplayıp “toplam hak” kabul etmeyin.
Belge kontrol listesi
- Kaza tespit tutanağı, kolluk ve kusur kayıtları
- Servis listesi/sözleşmesi veya görev yazısı
- Vardiya, puantaj, teslimat ve iş emri kayıtları
- İşverenin SGK iş kazası bildirimi
- Hastane, epikriz, istirahat ve sağlık kurulu belgeleri
- Bordro, banka ücreti ve emsal ücret delilleri
- SGK geçici ödenek ve sürekli gelir kararları
- Sigorta başvurusu, teklif, hesap eki ve dekont
- İSG eğitim, risk değerlendirmesi ve araç bakım kayıtları
İki örnek senaryo
Servis aracındaki çalışan
İşverenin sağladığı servisle işe giderken yaralanan çalışan açısından SGK iş kazası bildirimi, servis aracının trafik sigortası ve şartları varsa işveren sorumluluğu birlikte gündeme gelebilir. Servis güzergâhı ve çalışan listesi iş bağlantısını; tutanak ve kusur raporu trafik yönünü; sağlık/gelir belgeleri zarar hesabını destekler.
Görevli saha çalışanı
Şirket aracıyla müşteri ziyaretine giderken kazaya uğrayan çalışanda görev kaydı ve aracın tahsisi önemlidir. SGK oranı, trafik dosyasındaki sağlık değerlendirmesiyle aynı ad altında görünse bile kullanım amacı farklı olabilir. Her iki hesapta kullanılan oran ve mahsuplar ayrı satırda gösterilmelidir.
Resmî kaynaklar
Sık sorulan sorular
Servis aracı kazası her zaman iş kazası mıdır?
İşverenin sağladığı taşıtla işe gidiş-geliş sırasında gerçekleşen olaylar kanunda sayılır; somut bağlantı ve kayıtlar yine incelenir.
Kendi aracımla işe giderken kaza iş kazası sayılır mı?
Her olağan gidiş-geliş otomatik olarak iş kazası değildir. Görevlendirme, işin yürütümü veya işveren organizasyonu gibi bağlantılar önemlidir.
Hem SGK'dan hem sigortadan ödeme alınabilir mi?
Farklı kurumların farklı ödeme ve sorumlulukları olabilir; aynı zarar kaleminin iki kez karşılanmaması için mahsup incelemesi yapılır.
SGK %10'un altında oran verirse tazminat biter mi?
Hayır. %10, SGK sürekli iş göremezlik geliri için kullanılan eşiktir; diğer tazminat yollarının koşulları ayrıca değerlendirilir.
Hangi hesaplayıcıyı kullanmalıyım?
Kesişim dosyasında iki hesaplayıcıyı da aynı temel bilgilerle kullanıp kusur, oran ve mahsup farklarını karşılaştırın.