Yasal Faiz Oranı Nedir?
Yasal faiz oranı, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun kapsamında belirlenen, sözleşmede ayrı bir faiz kararlaştırılmadığı ya da mevzuatta başka bir oran belirlenmediği durumlarda uygulanan yıllık faiz oranıdır. Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenir ve Resmi Gazete'de yayımlanır.
Tazminat davalarında faiz, genellikle dava veya talep tarihinden itibaren başlatılır. Bu nedenle uzun süren davalarda faiz kalemi, anaparanın önemli bir oranına ulaşabilir.
Yasal Faiz ile Temerrüt Faizi Arasındaki Fark
3095 sayılı Kanun iki ayrı faiz türü düzenler:
| Kavram | Kanun Maddesi | Uygulama Alanı | Oran |
|---|---|---|---|
| Yasal Faiz | Md. 1 | Ticari nitelik taşımayan alacaklar; taraflarca faiz kararlaştırılmadığında | Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenir |
| Temerrüt Faizi (Ticari) | Md. 2 | Ticari işlemlere ait alacaklar; alacaklının ticari faiz talep etmesi durumunda | TCMB kısa vadeli kredi faizini geçemez |
Tazminat davalarının büyük bölümünde yasal faiz uygulanır. Sigorta şirketleri veya işverenlerle ticari ilişki kapsamındaki alacaklarda ticari faiz talep edilip edilemeyeceği avukat değerlendirmesi gerektirir.
Yasal Faiz Oranı Tarihsel Tablo
Yasal faiz oranı Cumhurbaşkanlığı Kararnameleriyle değiştirilebilir. Aşağıdaki tablo tarihi seyri göstermekte olup kesin rakamlar için ilgili dönemin Resmi Gazete ilanına başvurulmalıdır:
| Dönem | Yasal Faiz Oranı (Yıllık) | Kaynak |
|---|---|---|
| 2010 – 2022 | %9 (sabit) | Cumhurbaşkanlığı Kararı |
| 2023 | Resmi Gazete kararnamesiyle belirlenmiştir | Resmi Gazete |
| 2024 | Resmi Gazete kararnamesiyle belirlenmiştir | Resmi Gazete |
| 2025 | Resmi Gazete kararnamesiyle belirlenmiştir | Resmi Gazete |
| 2026 | Resmi Gazete kararnamesiyle belirlenmiştir | Resmi Gazete |
| 2027 | Aralık 2026 / Ocak 2027'de ilan edilecek | — |
Dikkat: Yasal faiz oranı yılbaşından itibaren değişebilir. Kesin oran için Resmi Gazete'yi kontrol ediniz. Bu sayfa güncellendiğinde doğrulanmış oran buraya eklenecektir.
Tazminat Davalarında Faiz Nasıl Hesaplanır?
Faiz hesabı için dört temel parametre gereklidir:
- Anapara tutarı: Mahkemece hükmedilen veya talep edilen tazminat miktarı
- Faiz başlangıç tarihi: Talep tarihi, dava tarihi veya temerrüt tarihi (avukat stratejik kararı)
- Faiz oranı: O dönemde yürürlükteki yasal faiz oranı; dava çok yıl sürdüyse farklı dönemler farklı oranlarla hesaplanır
- Faiz bitiş tarihi: Genellikle ödeme yapılan tarih ya da mahkeme kararı
Yıllık oranı günlük faize çevirmek için: Yıllık oran ÷ 365.
Örnek (açıklama amaçlı, gerçek oran değildir): 200.000 TL tazminat için dava tarihinden itibaren %9 faizle 3 yıl süren bir davada faiz tutarı yaklaşık 54.000 TL olur. Toplam alacak: 254.000 TL. Oran %20 olsaydı aynı süre için faiz ~120.000 TL olurdu.
Faiz Başlangıç Tarihi: Strateji Neden Önemlidir?
Faiz başlangıcının belirlenmesi taktiksel bir karardır ve hukuki değerlendirme gerektirir:
| Başlangıç Tarihi | Ne Anlama Gelir | Nasıl İspat Edilir |
|---|---|---|
| Olay/kaza tarihi | En erken başlangıç; toplam faiz en yüksek | Kaza raporu, tanık, bilirkişi |
| Talep/ihtarname tarihi | Karşı tarafa yazılı bildirim yapıldıysa | Noter ihtarnamesi veya iadeli taahhütlü mektup |
| Dava tarihi | Güvenli seçenek; dava dilekçesiyle ispat kolay | Dava açılış tarihi |
| Bilirkişi raporu tarihi | Bazı davalarda mahkeme bu tarihi esas alabilir | Bilirkişi raporuna atıf |
Faiz talebinin dava dilekçesinde açıkça ve doğru tarihle talep edilmemesi, kaybedilen faiz tutarını kalıcı olarak sıfırlar. Uzun süren davalarda bu kayıp %20-40 oranına ulaşabilir.
Sigorta Şirketi ile Faiz Tartışması
Sigorta şirketleri arabuluculuk ve müzakere süreçlerinde genellikle yalnızca anapara üzerinden pazarlık yapmak ister. Faiz kalemi müzakereye dahil edilmezse hak otomatik olarak düşer. Dikkat edilmesi gereken noktalar:
- Sigorta şirketi, ödeme gecikmesi yaşandıysa kaza tarihinden veya ihtarname tarihinden itibaren faiz borçlanabilir.
- Arabuluculuk protokolüne "faiz dahil mi yoksa hariç mi?" sorusu mutlaka eklenmelidir.
- Protokolde sadece "şu kadar TL" yazıyorsa faizden vazgeçildiği anlamına gelebilir; "asıl alacak + faiz" ifadesi kullanılmalıdır.
İş Kazası ve Trafik Kazası Davalarında Faiz Uygulaması
İki farklı tazminat türünde faiz uygulamasında dikkat gerektiren farklılıklar:
| Dava Türü | Tipik Başlangıç | Özellikler |
|---|---|---|
| Trafik Kazası Tazminatı | Kaza tarihi veya ihtarname tarihi | Sigorta şirketinin ödememe veya eksik ödeme gecikmesi faize yol açar; ZMMS limiti aşılmış ise farklı değerlendirme |
| İş Kazası Tazminatı | İşverenin temerrüde düştüğü tarih | SGK mahsubu yapıldıktan sonra bakiye tutar üzerinden faiz hesaplanır; işverenin kusur oranı netleştikten sonra talep gelişebilir |
| İşçilik Alacakları | Fesih tarihi veya maaş alacakları için vade tarihi | Kıdem için mevduat faizi, diğer işçilik alacakları için yasal faiz |
Kıdem tazminatında önemli fark: Kıdem tazminatı geç ödenirse uygulanacak faiz, yasal faiz değil en yüksek banka mevduat faizidir (İş K. m.14/11). Bu oran özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde yasal faizin çok üzerinde seyredebilir.
Hesaplama Aracı
Tazminat + Faiz Ön Değerlendirme
Tahmini tazminat aralığını hesaplayın, sigorta teklifini karşılaştırın. Ücretsiz.
Faiz Talebi Unutulursa Ne Olur?
Faiz talebi, dava dilekçesinde açıkça ve tarih belirtilerek istenmezse mahkeme kendiliğinden hükmetmez. "Talep etmediğiniz şeye karar verilmez" ilkesi (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.26) gereğince faiz talep edilmemiş ise, dava kazanılsa bile faiz ödenmez.
Bu hata, uzun yıllar süren davalarda telafi edilemez boyutlara ulaşabilir. Dava dilekçenizi avukatınızla gözden geçirirken faiz talebinin tarihiyle birlikte yer aldığından emin olun.
Birden Fazla Dönemde Faiz Hesabı (Kademeli Oran)
Yasal faiz oranı dava sürecinde değişmişse, her dönem için ayrı hesap yapılır. Örneğin; dava 3 yıl sürdü ve bu süre içinde oran 2 kez değiştiyse her dönem kendi oranıyla hesaplanır, sonra toplanır. Bu kademeli hesap, bilirkişi raporlarında sıkça görülür.
Sıkça Sorulan Sorular
2027 yasal faiz oranı ne zaman açıklanacak?
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi genellikle Aralık sonu veya Ocak başında Resmi Gazete'de yayımlanır. Bu sayfa güncellendiğinde doğrulanmış oran hemen yayımlanacaktır.
Trafik kazası tazminatıma faiz işler mi?
Evet. Sigorta şirketi veya karşı taraf, talep tarihinden ya da dava açılış tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu tutulabilir. Faizin hangi tarihten başlayacağı avukatlık değerlendirmesi gerektiren stratejik bir karardır.
Kıdem tazminatıma hangi faiz uygulanır?
Kıdem tazminatı geç ödendiğinde yasal faiz değil, ödemenin geciktiği dönemdeki en yüksek banka mevduat faizi uygulanır. Bu oran genellikle yasal faizden yüksektir.
Arabuluculukta faizden vazgeçmiş olmak ne anlama gelir?
Arabuluculuk protokolüne "faiz dahil" veya "faiz ayrıca talep hakkı saklıdır" ibaresi konmamışsa, protokolde yer alan tutar tüm alacakları kapsar; faiz sonradan talep edilemez.
Dava yıllar sürdüğünde faizdeki artış anaparayı aşabilir mi?
Evet, özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde ve uzun davalar sonucunda faiz tutarı anaparayı aşabilir. Bu nedenle sigorta şirketleri uzlaşmaya yöneldiğinde faiz kalemi mutlaka müzakereye dahil edilmelidir.
İlgili kaynaklar: Tazminat Davalarında Faiz Türleri · Aktüeryal Hesaplama 2026 · Sigorta Teklifi Kontrolü · Arabuluculukta Tazminat
Faiz ile İlgili Sık Yapılan Hatalar
Tazminat davalarında faiz konusunda avukatlar ve davacılar tarafından yapılan yaygın hatalar:
| Hata | Sonucu | Önlem |
|---|---|---|
| Faiz talep edilmemiş | Mahkeme kendiliginden faize hükmedemez | Dilekçede açıkça yazın |
| Yanlış başlangıç tarihi | Hesaplanan süre kısa kalır | Kaza raporu, ihtarname tarihi ile kontrol edin |
| Faizin oranı belirtilmemiş | Mahkeme varsayılan oranı uygular, uygun olmayabilir | Uygulanacak faiz türünü ve oranını yazın |
| Arabuluculukta faizden vazgeçilmiş | Protokol sonrası talep edilemez | Protokolde faiz haklarınızı saklı tutun |
| Kıdem gecikmesinde yasal faiz talep edilmiş | Daha yüksek mevduat faizi talep hakkı kaçırılmış | Kıdem için mevduat faizi talep edin |
Mahkeme Kararlarında Faiz Uygulaması: Bilirkişi Raporu Kontrolü
Bilirkişi raporu geldiğinde faiz hesabını kontrol etmek için dikkat edilmesi gerekenler:
- Faiz hangi tarihten başlatılmış? Dava dilekçesindeki talep tarihiyle uyuşuyor mu?
- Raporda kullanılan faiz oranı o dönem için geçerli mi?
- Birden fazla dönem varsa her dönem ayrı hesaplanmış mı?
- SGK mahsup tutarından sonraki bakiyeye faiz uygulanıyor mu?
Bilirkişi raporuna itiraz hakkı bulunur. Faiz hesabındaki hata, itiraz gerekçesi olarak kullanılabilir.
Sigorta Tazminatında Gecikme Faizi
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (trafik sigortası) kapsamında sigorta şirketi, tazminat başvurusunun kendisine iletilmesinden itibaren belirli süre içinde ödeme yapmak zorundadır. Bu süreyi aşarsa gecikme faizi işlemeye başlar.
Bekleme süreleri ve faiz başlangıcı konusunda Sigorta şirketinin poliçe koşulları ve ZMSS Genel Şartları belirleyicidir. Sigorta şirketinin gecikmeli ödemesi halinde ihtarname göndermek faiz başlangıç tarihini kesinleştirir.
Mevduat Faizi ile Yasal Faiz Karşılaştırması
Bazı alacaklarda (özellikle kıdem tazminatı) yasal faiz yerine mevduat faizi uygulanır. Bu iki oran arasındaki fark önemlidir:
| Faiz Türü | Belirlenmesi | 2024 Döneminde Yaklaşık Aralık |
|---|---|---|
| Yasal Faiz | Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi | %9-15 arası (dönemlere göre) |
| En Yüksek Mevduat Faizi | Banka mevduat oranları | Enflasyon döneminde çok daha yüksek olabilir |
Kıdem tazminatı işvereni gecikirse mevduat faizi talep edilebilir. Bu nedenle kıdem tazminatı geç ödendiğinde faiz hakkını doğru formüle etmek önemlidir.
Yargıtay Kararlarında Faiz Uygulaması
Yargıtay, tazminat davalarında faiz konusunda emsal niteliğinde kararlar vermektedir. Temel ilkeler:
- Faiz, talep olmaksızın hükmedilemez; dilekçede açık talep şarttır.
- Kısmi davada talep edilen faiz oranı, ilerleyen süreçte arttırılamaz (ıslah dışında).
- Karşı tarafın faiz talebine itirazı olmasa da mahkeme talep aşılarak faize hükmedemez.
- Birden fazla para biriminde alacak söz konusuysa her para birimi için ayrı faiz uygulanır.
Faiz Hesabında İnfaz Sorunları
Mahkeme kararı kesinleştikten sonra icra aşamasında faiz hesabı konusunda sorunlar yaşanabilir:
- Kararın birden fazla yoruma açık olması (örneğin başlangıç tarihinin belirsiz yazılması) icra takibini zorlaştırır.
- Borçlunun ödeme yapmaması halinde icra faizi (yasal faizin üzerinde) işlemeye başlar (İİK m.99).
- Kararın kesinleşmesinden itibaren borcun her geçen günü yeni faiz doğurur; gecikme avantajlı değildir.
Kararda faiz hesabının net ve uygulanabilir biçimde yer alması, icra sürecinde anlaşmazlıkları azaltır. Bu nedenle karar incelenirken faize ilişkin ifadelerin açık olduğundan emin olunmalıdır.
Faiz Talepleri için Pratik Kontrol Listesi
- ✔ Dava dilekçesinde faiz başlangıç tarihi ve türü açıkça yazılı
- ✔ Birden fazla alacak kalemi varsa her kalem için ayrı faiz talebi
- ✔ Arabuluculuk protokolünde faiz dahil/hariç kaydı
- ✔ Bilirkişi raporunda kullanılan faiz oranı ve tarihler kontrol edildi
- ✔ Kıdem tazminatı için en yüksek mevduat faizi talep edildi
- ✔ Zamanaşımı süresi kontrol edildi (ana alacak + faiz ayrı ayrı)
Faiz Hesabı için Uzman Destek Almak
Tazminat davalarında faiz kalemi, anapara kadar dikkat gerektiren bir bileşendir. Uzun süren davalarda faizin yanlış hesaplanması veya talep edilmemesi, gerçek hakkınızın önemli bir bölümünü kaybettirebilir. Aktüer veya iş hukuku uzmanı ile çalışmak, faiz dahil toplam alacak tutarının doğru belirlenmesini sağlar.
Tazminat hesaplamanızı yapmak için ücretsiz ön değerlendirme aracımızı kullanabilir, daha ayrıntılı bir hesap için uzman mütalaası talep edebilirsiniz.
Tazminat hesaplamanızın faiz boyutunu doğru yönetmek için aktüer veya iş hukuku uzmanıyla çalışmanızı öneririz. Ücretsiz ön değerlendirme için hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Sonuç
Tazminat hesaplamalarında faiz, anaparayla birlikte doğru yönetilmesi gereken kritik bir kalemdir. Yasal faiz oranı değiştiğinde yürütülen davalardaki hesaplamalar da etkilenir. 2027 yasal faiz oranı Aralık 2026 veya Ocak 2027 başında açıklanacak; bu sayfa güncellenince yeni oran hemen burada yayımlanacaktır. Sigorta şirketiyle müzakere yapıyorsanız veya dava aşamasındaysanız faiz talebinizin açık ve doğru tarihli olduğundan emin olun.