İş Kazası Tazminat Hesabı İçin Hangi Belgeler Gerekir?
İş kazası tazminat hesabı, yalnızca maaş ve rapordaki oran yazılarak tamamlanmaz. Olayın iş kazası olarak bildirimi, işverenin kusuruna ilişkin kayıtlar, sağlık etkisi, gelir, çalışma dönemi ve SGK verileri aynı kronoloji içinde incelenir.
Bu yazı, hesaplamaya gelmeden önce hangi belgelerin hazırlanacağını ve rakamların hangi nedenle değişebileceğini açıklar. Bir belge eksikse sonuç üretilemez demiyoruz; eksikliği görünür kılarak ön tahmin ile belge bazlı rapor arasındaki farkı doğru kuruyoruz.
İş kazası dosyanız için ilk değerlendirmeyi başlatın
Olay ve sağlık bilgilerinizi hazırladıysanız iş kazası tazminat hesaplama ekranını açın. Çıkan sonucu işveren kusuru, SGK ve gelir belgelerinizle birlikte değerlendirin.
İş kazası dosyasını dört ana klasöre ayırın
| Klasör | Örnek belgeler | Hesapta neden önemli? |
|---|---|---|
| Olay ve kusur | Tutanak, bildirim, kamera, tanık, İSG kayıtları | Sorumluluk ve olay akışını açıklar. |
| Sağlık | Epikriz, rapor, oran, tedavi ve istirahat kayıtları | Geçici/sürekli dönem ayrımını kurar. |
| Gelir ve çalışma | Bordro, banka, SGK hizmet dökümü, görev kaydı | Ekonomik kaybın temelini ve dönemi gösterir. |
| SGK ve ödeme | Ödenek, gelir kararı, PSD, teklif ve dekont | Mahsup ve önceki ödeme kontrolünü sağlar. |
İş kazası bildirimi ile kusur dosyasını ayırın
İş kazası bildiriminin yapılmış olması, işveren kusurunun otomatik olarak yüzde yüz olduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde tutanakta işçinin kusurlu yazılması da bütün ekonomik kaybın ortadan kalktığını tek başına göstermez. Olayın oluş şekli, iş güvenliği eğitimi, talimat, ekipman, denetim ve işçinin yaptığı iş birlikte değerlendirilir.
Hesaplamaya geçmeden önce olayın dakika dakika akışını yazın: görev neydi, hangi ekipman kullanıldı, uyarı yapıldı mı, olay anında kimler vardı, ilk sağlık başvurusu ne zaman oldu? Bu kronoloji, kusur iddiası ile sağlık etkisinin birbirine karıştırılmasını önler.
Sağlık ve oran bilgisi
İstirahat raporu, geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri ve maluliyet/iş gücü kaybı raporu farklı sonuçlar doğurabilir. Raporun hangi kuruma ait olduğu, hangi tarihe kadar geçerli olduğu, oranın geçici veya sürekli niteliği ve kaza ile bağlantısı not edilmelidir.
Örneğin 90 günlük rapor ile %15 sürekli iş gücü etkisi aynı hesap satırında gösterilmez. Geçici dönem gün ve gelirle; sürekli dönem ise yaş, gelir, oran, dönem, kusur ve SGK verileriyle ayrıca incelenebilir. Bir raporun sonucu kesinleşmediyse hesaplama ekranında alternatif senaryoları kullanın.
Gelir ve çalışma dönemi
Ücret hesabında çıplak ücret, düzenli ek ödeme, prim, fazla çalışma, yemek/yol yardımı ve bordro dışı ödemeler ayrı ayrı incelenmelidir. “Son maaş” ifadesi, olay tarihindeki veya hesap tarihindeki bütün gelir yapısını her zaman karşılamaz.
Belgelenen dönem ile geleceğe ilişkin varsayım da ayrılmalıdır. Geçmiş bordro bir kayıt; gelecekteki çalışma, gelir artışı ve aktif/pasif dönem ise yöntem ve varsayım konusudur. Bu iki dönem tek toplamda birleştirilirse raporun hangi kısmının belgeye, hangisinin varsayıma dayandığı görülmez.
SGK ve mahsup belgeleri
SGK tarafından yapılan ödeme veya bağlanan gelir, tazminat hesabında hangi zarar kalemiyle bağlantılıysa o satırda incelenmelidir. Ödenek, sürekli iş göremezlik geliri, peşin sermaye değeri ve doğrudan yapılan ödeme aynı kavram değildir.
Hesaplamaya geçerken her ödeme için kurum, tarih, tutar, dönem ve ilişkilendirilen kalemi yazın. Raporun yalnızca “SGK mahsubu düşüldü” demesi yeterli değildir; hangi belgenin hangi hesap satırını değiştirdiği açıklanmalıdır. SGK mahsubu rehberini bu kontrol için kullanabilirsiniz.
Türkçe sayı biçimi ve hesap ekranı
Ücret alanında 35.000,00 TL, gün alanında 90, oran alanında sistemin istediği yüzde biçimi kullanılmalıdır. Nokta ve virgülü karıştırmak, özellikle gelir ve ödeme alanlarında binlik/ondalık değerinin yanlış okunmasına yol açabilir.
Hesaplama aracında rakam yazılırken biçimlendirme uygulanır; alan dışına tıklamayı beklemek gerekmez. Yine de ekranda görünen biçimi bordro veya banka kaydıyla karşılaştırın. Birim farklılığı varsa hesaplamayı göndermeden önce düzeltin.
Hesaplama öncesi belge kontrol listesi
- İş kazası bildirimi ve olay tutanağı
- İSG eğitim/talimat ve ekipman kayıtları
- Tanık, kamera, vardiya ve işyeri kayıtları
- İlk sağlık başvurusu ve tedavi belgeleri
- İstirahat, oran ve sürekli iş göremezlik belgeleri
- Bordro, banka, SGK hizmet dökümü ve görev/meslek bilgisi
- SGK ödenek, gelir ve PSD belgeleri
- Sigorta teklifi, ödeme dekontu ve önceki raporlar
Bu listeyi tamamladıktan sonra iş kazası hesaplama aracında ilk senaryoyu oluşturun. İşveren kusuru, sağlık raporu, gelir veya SGK satırlarından biri tartışmalıysa belge bazlı detaylı rapor seçeneğini değerlendirin.
Sık sorulan sorular
İş kazası bildirimi varsa tazminat otomatik çıkar mı?
Hayır. Bildirim önemli bir olay kaydıdır; ancak sağlık etkisi, gelir kaybı, kusur, SGK ve diğer belgeler ayrıca incelenir.
SGK ödeme yaptıysa hesaplama yapmaya gerek var mı?
Gerekebilir. Ödemenin hangi zarara ilişkin olduğu ve tazminat hesabında nasıl dikkate alındığı dosyaya göre kontrol edilmelidir.
Rapor oranı değişirse sonuç da değişir mi?
Oran, dönem ve sağlık etkisi değiştiğinde ekonomik kayıp hesabı da değişebilir. Bu nedenle rapor tarihlerini ve oranları birbirine karıştırmayın.
Sonuç
İş kazası dosyasına doğru hazırlık, hesap ekranına rastgele rakam girmekten daha değerlidir. Önce olay, kusur, sağlık, gelir ve SGK verilerini ayırın; sonra hesaplama aracında ilk senaryoyu oluşturun ve belirsiz satırları uzman raporuyla karşılaştırın.
Bu yazı genel bilgi ve ön hesaplama amacı taşır; resmi SGK kararı, hukuki görüş veya kesin tazminat taahhüdü değildir.