Tazminat Hesaplama Yöntemleri 2026: Aktüeryal Hesap, TRH 2010, Faiz ve Mahsup

Tazminat hesaplama yöntemi, dosyanın türüne göre değişen verileri; gelir, yaş, sağlık oranı, çalışma veya destek dönemi, kusur, faiz ve SGK/ödeme kayıtlarıyla birlikte açıklar. Tek bir internet formülü, her dosyada aynı sonucu üretmez.

Bu ana rehber; aktüeryal hesap, TRH 2010 ve PMF yaşam tabloları, bilinen/bilinmeyen dönem, faiz, mahsup ve rapor kontrolünü aynı çerçevede toplar. Okuyucuya yöntemin neden değiştiğini gösterir; dosyasına özel rakamı ise belgeleriyle hesaplama ve rapor hizmetine taşıyacak bir akış sunar.

Dosya türüne göre hesap kalemleri

Aktüeryal yöntem neyi değiştirir?

Aktüeryal çalışma, gelecekteki ekonomik kaybı dönemlere ayırır ve yaşam/çalışma olasılıkları, gelir, oran, artış ve iskonto varsayımlarını tablo haline getirir. Yaralanma dosyasında çalışma gücü kaybı; vefat dosyasında ise hak sahiplerinin destek süresi ve payı ayrı hesaplanabilir.

Bir raporun uzun olması yeterli değildir. Kullanılan gelir, oran, dönem ve tablonun kaynağı yazılmalı; ara toplam ile mahsup sonrası sonuç birbirinden ayrılmalıdır. Aktüer ve bilirkişi hesabı kontrolü rehberi, bu satırları incelemek için kullanılabilir.

TRH 2010 ve PMF 1931 nasıl okunur?

Yaşam tabloları, gelecekteki yaşam veya destek süresini modelleyen teknik tablolardır. TRH 2010 veya PMF 1931 adının raporda geçmesi, hangi yaş, cinsiyet, bakiye ömür veya dönem değerinin kullanıldığını tek başına açıklamaz. Seçimin raporda görünür olması ve dosyanın niteliğiyle ilişkilendirilmesi gerekir.

Aynı kişi için farklı tablo veya farklı aktif/pasif dönem kabulü farklı sonuç doğurabilir. Bu fark otomatik olarak hata değildir; ancak varsayım açıklanmıyorsa rapor karşılaştırması yapılmalıdır. TRH 2010 ve PMF rehberini ayrıca okuyun.

Bilinen dönem ve bilinmeyen dönem

Geçmişte gerçekleşmiş ücret, rapor günü veya ödeme belgesi ile gelecekte gerçekleşmesi beklenen gelir kaybı aynı kesinlikte değildir. Bilinen dönem bordro, banka veya resmi kayıtlarla; bilinmeyen dönem ise yaş, gelir, oran, çalışma süresi, artış ve iskonto varsayımlarıyla kurulabilir.

Bu ayrım yapılmadığında geçmişteki gerçek gelir sınırsız biçimde geleceğe taşınabilir veya varsayımsal gelecek gelir belgelendirilmiş gibi gösterilebilir. Hesap tablosunda dönem başlangıç/bitiş tarihlerini ve dayanak belgeyi ayrı yazın.

Faiz ve güncelleme

Faiz hesabında olay, başvuru/temerrüt, dava, karar, hesap ve ödeme tarihleri birbirine karıştırılmamalıdır. Her dönem için başlangıç, bitiş, gün, anapara, oran ve ödeme satırı açılması, değişimin kaynağını görünür kılar.

Güncel hesap, yalnızca son toplamı eski rapora eklemek değildir. Ücret, oran, ödeme veya hesap tarihi değiştiyse hangi satırların yeniden kurulduğu gösterilmelidir. Faiz ve güncelleme rehberini bu nedenle kullanabilirsiniz.

SGK mahsubu ve ödeme kontrolü

SGK ödemesi, gelir kararı, peşin sermaye değeri ve sigorta ödemesi aynı türde olmayabilir. Önce ödemenin hangi ekonomik kayba ilişkin olduğu, sonra hangi döneme ve tazminat kalemine yansıtılacağı belirlenmelidir.

“SGK düşüldü” veya “ödeme hesaba girmedi” ifadeleri belge ve kalem açıklaması olmadan yeterli değildir. SGK mahsubu rehberindeki ödeme türü, tarih, dönem ve kalem ayrımını kullanın.

Rakam girişinde hata yapmayın

TL alanlarında Türkçe sayı biçimi kullanılır: 1.250.000,50. Nokta binlik, virgül ondalık ayırıcıdır. Kilometre ve gün alanları tam sayı olmalı; 110.000 km gibi okunaklı bir gösterim tercih edilmelidir.

Hesaplama ekranı yazım sırasında biçimlendirme uygular. Buna rağmen ekranda görünen değeri bordro, fatura, banka veya raporla son kez karşılaştırın. Rakam doğru görünse bile birimi ve hangi döneme ait olduğu yanlışsa sonuç yine hatalı yorumlanabilir.

Hesaplama yöntemi kontrol listesi

• Dosya türü ve talep kalemleri doğru sınıflandırıldı mı?
• Gelir net/brüt ve aylık/yıllık olarak açık mı?
• Geçici, sürekli, aktif, pasif ve destek dönemleri ayrıldı mı?
• TRH 2010/PMF seçimi ve bakiye ömür değeri gösterildi mi?
• Kusur veya indirim hangi aşamada uygulandı?
• Faiz başlangıcı, oran değişimi ve ödeme tarihi ayrı mı?
• SGK/ödeme mahsubunun belge ve zarar bağlantısı var mı?
• Sonuç, ön hesap mı yoksa belge bazlı rapor mu olarak etiketlenmiş?

Bu soruların birine cevap veremiyorsanız sonucu kesinleştirmeyin. Önce temel hesabı oluşturun, ardından eksik satırları Detaylı Rapor veya dosyanın niteliğine uygun rapor hizmetiyle kontrol edin.

Sık sorulan sorular

Aktüeryal hesap ile basit çarpım arasındaki fark nedir?

Basit çarpım birkaç girdinin matematiksel etkisini gösterir; aktüeryal hesap dönem, yaşam, gelir, oran, artış, iskonto, kusur ve mahsup varsayımlarını birlikte kurar.

TRH 2010 kullanılan her rapor aynı sonucu verir mi?

Hayır. Tablo seçiminin yanında yaş, dönem, gelir, oran, destek ilişkisi ve diğer varsayımlar da sonucu etkiler.

Hesaplama aracındaki tutar rapor yerine geçer mi?

Hayır. Araç, temel verilerle ön değerlendirme sağlar. Belge ve yöntem kontrolü gereken dosyalarda ayrıntılı çalışma gerekir.

Sonuç

Tazminat hesabında güvenilir akış; önce doğru veriyi hazırlamak, sonra ön hesaplama yapmak, ardından farkın kaynağını belge ve yöntem üzerinden kontrol etmektir. Hesaplamayı başlatın ve dosyanızın hangi rapor kapsamına ihtiyaç duyduğunu görün.

Bu rehber genel bilgilendirme ve yöntem açıklaması amacı taşır; hukuki görüş veya kesin ödeme taahhüdü değildir.