Aktüerya Hesaplama Programı Nasıl Çalışır? Girdi ve Rapor Kontrolü
Kısa cevap: Aktüerya hesaplama programı; doğum ve olay tarihi, gelir, iş gücü kaybı oranı, kusur, yaşam tablosu, dönem, destek payı, SGK ve önceki ödeme gibi girdileri tanımlanan yönteme göre hesap tablosuna dönüştürür. Programın verdiği toplam, yanlış veya eksik veri girildiğinde güvenilir olmaz; sonuç mutlaka veri ve yöntem ekiyle okunmalıdır.
Aktüerya hesaplama programı ne yapar?
Yazılım, tekrar eden dönem ve pay hesaplarını hızlandırır; yaş, tarih, gelir, oran ve iskonto gibi değişkenlerin etkisini tablo halinde gösterir. Bununla birlikte hangi hukuki varsayımın kullanılacağına kendi başına karar veremez. Olay tarihi, talep türü ve dosya belgesi doğru yorumlanmadan yalnız sonuç kutusuna güvenilemez.
Temel hesaplama girdileri
| Girdi | Neyi etkiler? | Kontrol belgesi |
|---|---|---|
| Doğum ve olay tarihi | Yaş, dönem ve bakiye süre | Kimlik ve olay kaydı |
| Gelir | Ekonomik kayıp tabanı | Bordro, banka, vergi/SGK |
| Oran | Çalışma gücü etkisi | Sağlık kurulu raporu |
| Kusur | Sorumluluk dağılımı | Kusur raporu/tutanak |
| Yaşam tablosu | Gelecek dönem sınırı | Rapor yöntemi |
| SGK ve ödeme | Karşılaştırma/mahsup | Kurum ve banka kayıtları |
Bakiye süreyi ayrı kontrol etmek için TRH 2010 bakiye ömür aracını; tarih seçimini anlamak için BHS tarihi rehberini kullanabilirsiniz.
Programda örnek hesap akışı
35 yaş, aylık 40.000 TL belgeli gelir, %12 sürekli iş gücü kaybı ve %20 mağdur kusuru varsayalım. Program önce dönemleri ve geliri kurar, oran etkisini uygular, kusur senaryosunu gösterir ve varsa SGK/önceki ödeme satırlarını ayrıca işler. Basit “40.000 × 12 × %12 × yıl” işlemi aktif-pasif dönem, yaşam tablosu ve güncelleme varsayımlarını göstermez.
Güvenilir çıktı tek toplam yerine en az şu satırları göstermelidir: kullanılan veriler, bilinen dönem, gelecekteki dönem, gelir değişimi, oran, kusur, pay, iskonto/artırım, SGK, ödeme, faiz ve sonuç. İki program farklı sonuç veriyorsa önce bu satırları eşitleyin.
Aktüerya programı seçerken kontrol listesi
- Türkçe tarih ve para girişini hatasız işliyor mu?
- TRH 2010/PMF ve kullanılan yöntem açıkça seçilebiliyor mu?
- Aktif-pasif ve bilinen-bilinmeyen dönem görünür mü?
- Birden fazla hak sahibi için payları ayrı kuruyor mu?
- Kusur, SGK ve önceki ödeme satırları denetlenebilir mi?
- Girdi ve formül eki dışa aktarılabiliyor mu?
- Alternatif oran ve gelir senaryosu karşılaştırılabiliyor mu?
- Sürüm ve hesap tarihi raporda yazıyor mu?
Ücretsiz araç ile uzman raporu arasındaki fark
Ücretsiz araç ilk senaryoyu ve eksik veriyi görmeye yarar. Belge bazlı detaylı rapor, veri kaynaklarını ve kullanılan yöntemi açıklar. Uzman mütalaa ise mevcut sigorta veya bilirkişi hesabındaki farkın hangi satırdan çıktığını karşılaştırır. rapor türleri karşılaştırmasını inceleyin.
Sık sorulan sorular
Aktüerya hesaplama programı kesin sonuç verir mi?
Hayır. Sonuç girilen veriler ve seçilen yönteme bağlı teknik senaryodur.
Excel aktüerya hesabı için yeterli mi?
Formüller kurulabilir; sürüm, veri doğrulama ve denetlenebilir raporlama ayrıca sağlanmalıdır.
TRH 2010 programda neden kullanılır?
Belirli hesaplarda bakiye yaşam süresine ilişkin istatistiksel girdiyi sağlar; uygulanacak yöntem dosyaya göre belirlenir.
İki program neden farklı sonuç verir?
Gelir, tarih, oran, dönem, yaşam tablosu, iskonto, kusur veya mahsup varsayımlarından biri farklı olabilir.