Müvekkile Tazminat Tahmini Nasıl Verilir? Avukatlar İçin Rehber
Kısa cevap: Müvekkile ilk görüşmede tek bir rakam değil, varsayımları yazılı bir aralık verilmelidir. Bedensel zarar dosyasında sonucu belirleyen altı veri vardır: doğum tarihi, cinsiyet, olay tarihi, gelir, maluliyet oranı (vefatta hak sahipleri) ve kusur oranı. Rapor henüz yoksa oran, kusur tartışmalıysa haklılık oranı için alt ve üst senaryo kurulur. Temsili matrisimizde 24 yaşında, asgari ücretle çalışan bir kazazedede sonuç %5 oran ve %50 haklılıkta yaklaşık 0,4 milyon TL, %15 oran ve tam haklılıkta yaklaşık 2,5 milyon TL arasında değişiyor. Aralık, rapor ve kusur netleştikçe daraltılmalıdır.
"Ortalama bir bedel öngörebilecek meslektaşım var mı?" sorusu, yaralanma dosyası alan avukatların en sık sorduğu sorudur. Müvekkil ilk görüşmede "ne kadar alırım" diye sorar; avukat ise henüz sağlık kurulu raporunu, kusur raporunu ve gelir belgesini görmemiştir. Bu yazı, o ilk görüşmede gerçekçi bir beklenti çerçevesi kurmayı, rakamı nasıl yazılı hâle getireceğinizi ve dosya ilerledikçe tahmini nasıl güncelleyeceğinizi anlatır.
- Tek rakam vermek neden risklidir?
- İlk görüşmede toplanacak altı veri
- Tahmin matrisi: oran ve kusur senaryoları
- Aralığı genişleten ve daraltan etkenler
- Vefat dosyasında ilk tahmin
- Tahmini müvekkile nasıl yazılı verirsiniz?
- Dosya ilerledikçe tahmini güncelleme
- Sıkça Sorulan Sorular
Tek rakam vermek neden risklidir?
İlk görüşmede söylenen rakam, müvekkilin zihninde dosyanın "değeri" olarak kalır. Sağlık kurulu raporu beklenenden düşük gelirse, kusur paylaştırılırsa veya gelir belgelenemezse sonuç bu rakamın altında kalır ve müvekkil memnuniyetsizliği avukata yönelir. Tersine, rakam gereğinden düşük verilirse müvekkil sigortanın ilk teklifini kabul etmeye yatkın hâle gelir. Her iki risk de aynı çözümle azalır: varsayımlarıyla birlikte verilen ve dosya ilerledikçe güncellenen bir aralık.
İlk görüşmede toplanacak altı veri
| Veri | Neden önemli? | İlk görüşmede yoksa |
|---|---|---|
| Doğum tarihi ve cinsiyet | Aktif ve pasif dönemin uzunluğunu belirler (TRH-2010) | Nüfus cüzdanından hemen alınır |
| Olay tarihi | Bilinen dönem, teminat limiti ve zamanaşımı | Kaza tespit tutanağı |
| Gelir | Aktif dönemi doğrudan belirler | Belge yoksa net asgari ücretle başlayın, belgeli gelir senaryosunu ayrıca gösterin |
| Maluliyet oranı | Sürekli iş göremezlik oranla doğru orantılıdır | Rapor yoksa yaralanmanın niteliğine göre geniş bir aralık kurun |
| Kusur / haklılık oranı | Bütün kalemleri doğru orantılı etkiler | Tutanaktaki oranı esas alın, itiraz ihtimalini ikinci senaryo yapın |
| İstirahat süresi ve bakım ihtiyacı | Geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri | Epikriz ve istirahat raporlarından |
Bu verilerle yapılacak ön hesap birkaç dakika sürer. Hangi belgenin hangi aşamada gerektiği için trafik kazası tazminat hesabı için gerekli bilgiler yazısına bakabilirsiniz.
Tahmin matrisi: oran ve kusur senaryoları
Sürekli iş göremezlik tazminatı maluliyet oranıyla ve haklılık oranıyla doğru orantılıdır. Bu yüzden tek bir hesapla bütün bir senaryo tablosu kurulabilir. Aşağıdaki matris, 24 yaşında, erkek, net asgari ücretle çalışan bir kazazede için Tazminat Hesap hesap motorunda yapılan hesaptan türetilmiştir (TRH-2010, progresif rant, kaza 2026, hesap tarihi 08.10.2026). Tutarlar yuvarlanmıştır ve yalnız sürekli iş göremezliği kapsar; kendi müvekkilinizin yaşı ve geliriyle matris için ücretsiz ön hesabı çalıştırın.
| Maluliyet oranı | %50 haklılık | %75 haklılık | %100 haklılık |
|---|---|---|---|
| %5 | ≈ 0,4 milyon TL | ≈ 0,6 milyon TL | ≈ 0,85 milyon TL |
| %10 | ≈ 0,85 milyon TL | ≈ 1,3 milyon TL | ≈ 1,7 milyon TL |
| %15 | ≈ 1,3 milyon TL | ≈ 1,9 milyon TL | ≈ 2,5 milyon TL |
Matrisi müvekkile gösterirken iki uyarı ekleyin: yaş ilerledikçe ve gelir değiştikçe bütün hücreler değişir; geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve manevi tazminat bu tutarlara dahil değildir. Yaşın etkisi için emekli ve yaşlı kazazede, gelirin etkisi için esnafta gelir tespiti yazılarına bakabilirsiniz.
Aralığı genişleten ve daraltan etkenler
| Etken | Tahmine etkisi |
|---|---|
| Sağlık kurulu raporu henüz yok | En büyük belirsizlik kaynağı; oran senaryoları geniş tutulmalı. Kırıklı yaralanmalarda rapor çoğunlukla kazadan en az 12 ay sonra istenir |
| Kusur tartışmalı veya birden fazla araç | Haklılık oranı için iki-üç senaryo gerekir. Bkz. kusur oranı itirazında tazminat hesabı |
| Gelir belgesi yok veya kayıt dışı | Asgari ücret alt senaryo, iddia edilen gelir üst senaryo olarak gösterilmeli |
| Teminat limiti | Hesap kaza tarihindeki teminatı aşıyorsa sigortadan alınabilecek tutar limitle sınırlıdır; aşan kısmın tahsili işletenin ödeme gücüne bağlıdır |
| Önceki sigorta ödemesi | Ödeme mahsup edilir; tahmin "kalan alacak" olarak verilmeli |
| Dava süresi | Uzun süren davada hesap güncel verilerle yeniden yapılır ve çoğunlukla artar. Bkz. bozma sonrası yeniden hesap |
Vefat dosyasında ilk tahmin
Destekten yoksun kalma dosyasında ilk tahmin için gereken veriler farklıdır: müteveffanın doğum tarihi ve geliri, eşin ve çocukların doğum tarihleri, çocukların öğrenim durumu ve kusur oranı. Vefat dosyalarında iki nokta ilk görüşmede mutlaka konuşulmalıdır:
- Toplam ve kişi başı tutar: Tahmin her hak sahibi için ayrı verilmelidir; eşin payı çoğunlukla toplamın büyük kısmını oluşturur. Çocukların destek süresi için çocukların destek süresi ve üniversite, bekâr müteveffa için anne-baba destek tazminatı yazılarına bakın.
- Teminat limiti: Ölüm teminatı ölen kişi başına tek limittir ve bütün hak sahipleri bu limiti paylaşır. Geliri belgeli bir müteveffada hak sahipleri toplamı limiti sıklıkla aşar.
Tahmini müvekkile nasıl yazılı verirsiniz?
Sözlü verilen rakam unutulur ya da yanlış hatırlanır. Kısa bir yazılı not, hem müvekkili bilgilendirir hem de ileride beklenti farkı tartışmasını önler. Notta şunlar bulunmalıdır:
- Kullanılan veriler: Doğum tarihi, olay tarihi, gelir varsayımı, oran ve kusur senaryoları.
- Aralık: Alt ve üst senaryo, hangi varsayıma dayandıklarıyla birlikte.
- Kapsam dışı kalemler: Manevi tazminat, bakıcı gideri, faiz, vekâlet ücreti ve yargılama giderleri.
- Belirsizlikler: Sağlık kurulu raporu, kusur itirazı, gelir belgesi, teminat limiti.
- Güncelleme taahhüdü: Hangi belge geldiğinde tahminin yeniden yapılacağı.
Avukatlık ücreti hükmolunan tutar üzerinden yüzde olarak kararlaştırılacaksa, Avukatlık Kanunu m.164'teki üst sınırın (dava değerinin veya hükmolunan şeyin yüzde yirmi beşi) ve tahminin kesin bir sonuç taahhüdü olmadığının sözleşmede açıkça yazılması önerilir.
Dosya ilerledikçe tahmini güncelleme
| Aşama | Yeni bilgi | Tahmine etkisi | Uygun rapor |
|---|---|---|---|
| İlk görüşme | Kimlik, tutanak, yaralanma bilgisi | Geniş aralık | Ücretsiz ön hesap |
| Sağlık kurulu raporu geldi | Kesin oran, geçici iş göremezlik ve bakıcı süresi | Aralık büyük ölçüde daralır | Özet veya Detaylı Rapor |
| Sigorta teklifi geldi | Sigortanın kullandığı oran, gelir ve kusur | Teklif ile hesap arasındaki fark ortaya çıkar | Detaylı Rapor veya teklif değerlendirmesi |
| Arabuluculuk veya tahkim | Pazarlık zemini | Kalem bazlı karşılaştırma gerekir | Uzman Mütalaa |
| Bilirkişi raporu geldi | Mahkeme veya hakemin esas alacağı hesap | Rapor kontrol edilir, itiraz ve artırım planlanır | Uzman Mütalaa |
Hangi aşamada hangi raporun uygun olduğu için Uzman Mütalaa, Detaylı Rapor ve Özet Rapor farkı yazısına ve rapor seçimi sayfasına bakabilirsiniz.
İlk görüşmede müvekkilin verileriyle aralığı hesaplayın
Doğum tarihi, olay tarihi, gelir, oran ve kusur bilgisiyle ön hesabı birkaç dakikada çalıştırın; oran ve kusur için alt ve üst senaryoyu ayrı ayrı görün. Müvekkile verebileceğiniz yazılı bir özet için mobil uygulamadaki Özet Rapor, sigorta müzakeresi için Detaylı Rapor uygundur.
Sıkça Sorulan Sorular
Müvekkile ilk görüşmede tazminat rakamı söylenmeli mi?
Tek bir rakam yerine varsayımları yazılı bir aralık verilmesi önerilir. Sağlık kurulu raporu, kusur ve gelir netleştikçe aralık daraltılır.
Rapor yokken maluliyet tazminatı tahmin edilebilir mi?
Edilebilir; ancak oran en büyük belirsizlik kaynağıdır. Yaralanmanın niteliğine göre birkaç oran senaryosuyla hesap yapılmalı ve sonucun rapora göre değişeceği açıkça belirtilmelidir.
%10 maluliyette tazminat ne kadar çıkar?
Yaşa, gelire ve kusura göre değişir. Temsili matrisimizde 24 yaşında, asgari ücretli bir kazazede için %10 oranda sonuç haklılık oranına göre yaklaşık 0,85 ile 1,7 milyon TL arasındadır.
Tahmine manevi tazminat dahil edilmeli mi?
Manevi tazminat hâkimin takdirindedir ve formülle hesaplanmaz; maddi tahminden ayrı ve ayrıca belirtilerek ele alınmalıdır.
Tahmin hangi durumlarda yeniden yapılmalıdır?
Sağlık kurulu raporu geldiğinde, kusur raporu değiştiğinde, gelir belgelendiğinde, sigorta teklifi geldiğinde ve bilirkişi raporu dosyaya girdiğinde.
Kaynaklar ve ilgili rehberler
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.164
- Trafik kazası tazminatı ne kadar?
- Avukatlar için tazminat hesaplama rehberi
- Tazminat Hesap mobil uygulaması nasıl kullanılır?
Örnek matris 8 Ekim 2026'da hesap motorundaki bir hesaptan türetilmiştir. Sayısal örnek temsilidir; gerçek müşteri sonucu veya ödeme garantisi değildir.